Bayi Toplantısı: Yediğiniz İçtiğiniz Sizin Olsun, Lütfen Fiyat Konuşmayın!

Yersu Şahin, İspanya Rekabet Otoritesi’nden haberlerle bizimle.

Şirketlerin, bayilerin gönlü hoş olsun, şirketle bağları kuvvetlensin diye dönem dönem düzenledikleri bayi toplantıları, bayi konseyleri pek şenliklidir, bilirsiniz. Bu toplantılarda bayiler bir yandan sohbet-muhabbet eder, “Çile Bülbülüm Çile” şarkısına eller havada eşlik ederlerken, bir yandan da dertleşir, sorunlarını paylaşır, şikayetlerini birbirlerine ve şirket yetkililerine aktarırlar. Bu anlamda, bayi toplantıları aslında bir tür terapi yerine de geçer.

conference-room-rentalsÖte yandan, bayilerin veya genel itibariyle rakip şirketlerin bir araya geldiği, bir biçimde temas ve bilgi alışverişinde bulunduğu gerçek veya sanal ortamlar, rekabete duyarlı bilgi değişimi riski de barındırdığından, rekabet otoritelerinin pek de hazzetmedikleri, kuşkuyla baktıkları ve sıklıkla rekabet incelemesine konu ettikleri alanlardır.

Rekabet kurumlarının, bu ve benzeri kuşkularında çok da haksız olmadığının bir göstergesi olarak, bayiler arasında yapılan bilgi değişimi yoluyla rekabetin ihlal edildiği tespitinin son örneğini, İspanya’daki Volvo bayilerine ilişkin kararda görüyoruz.

Geçtiğimiz günlerde, İspanya Rekabet Otoritesi Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia (CNMC), İspanya’nın on yedi özerk bölgesinden üçü olan Madrid, Kastilya-La Mança ve Kastilya Leon özerk bölgelerinde bulunan dört Volvo bayisinin, fiyat tespiti yapmak, diğer satış ve hizmet koşullarını ortaklaşa belirlemek ve rekabete duyarlı bilgi değişimi yapmak suretiyle kartel oluşturduğu gerekçesiyle, söz konusu teşebbüslere toplam 1.263.838 Avro tutarında ceza verdi. Kendisine adeta bir futbol takımı havasında “Volvo Madrid” adını veren bu kartelin, Şubat-Eylül 2007 tarihleri arasında devam ettiği, bir süre kesintiye uğradıktan sonra, Ekim 2009-Aralık 2011 tarihleri arasında sürdürüldüğü tespiti kararda yer aldı.

Volvo bayileri karteline ilişkin ilginç bir nokta ise; kartel üyesi bayilerin, alınan kararlara uygun ve aykırı hareket eden kartel üyelerini gözlemlemek adına, A.N.T. Servicalidad isminde üçüncü bir firma ile anlaşmış oluşu. A.N.T., yaptığı “pazar araştırmaları” ile, anlaşmanın kartel üyelerince uygulanıp uygulanmadığını gözlemleyerek, her bir kartel üyesinin, diğer üyelerin davranış ve uygulamalarından haberdar olmasını ve bu anlamda, kartelin devamlılığını sağladı. Kartelin sürdürülmesindeki emek ve katkıları CNMC’nin dikkatinden kaçmayan A.N.T.’ye de 16.571 Avro tutarında bir para cezası verildi.

Ülkemizde de, bayi konseyi gibi, bayilerin katılımlarıyla gerçekleştirilen toplantıların yaygın olduğu düşünüldüğünde, aman dikkat diyoruz; masum bir bayi toplantısı, rekabeti sınırlama vesilesine ve rekabet ihlaline dönüşmesin. Yediğiniz içtiğiniz sizin olsun, ama siz siz olun, aranızda, özellikle geleceğe dönük satış fiyat, miktar veya stratejilerini konuşmayın!

Kolombiya’da franchising çıkmazı

Franchise sözleşmeleri rekabet kuralları kapsamına girer mi? Kolombiya’dan bir örneği Beyza Uygun anlatıyor.

Kolombiya Rekabet Otoritesi, franchise veren tarafından gerçekleştirilen fiyat tespitinin rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olup olmadığı konusunda bir çıkmaza düşmüş durumda. Nedeni, ise, Kolombiya’da franchise sözleşmesine ilişkin rekabet kuralının bulunmaması. Bu nedenle, olayı çözümlemek adına ulusal ve uluslararası doktrine bir göz atma gereği doğuyor.

Rack_railway_turnout_(SPB)Bu kapsamda öncelikle rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların, dikey anlaşmaların ve franchising sözleşmelerinin yapısı ve özellikleri indeleniyor. Avrupa Topluluğu kurallarına göre de franchising, yeknesak bir dağıtım ağının kurulmasını mümkün kılmakta ve diğer dağıtım biçimlerinden farklı olarak yatay düzeyde bulunan franchise verenlerin rekabet gücünü artırmakta. Kolombiya Rekabet Otoritesi’ne göre ise; franchise işinin doğası gereği franchise veren ve alan arasındaki rekabet sınırlarının pazara zarar vermesi pek mümkün olmasa da, bu değerlendirme karşılıklı pazar hareketlerinin soruşturulmasına ve sözleşmenin ifasının franchise pazarında ve tali pazarlarda doğurabileceği etkilerin değerlendirilmesine bağlı.

Kolombiya Rekabet Otoritesi ise incelemeleri neticesinde franchise sözleşmelerinin yapıları ve doğaları nedeniyle dikey anlaşmaların bir ürünü olduğuna karar veriyor. Bu durumun sebebi ise franchise sözleşmesi kapsamında transfer edilecek know-how’ın korunması. Böylelikle bir franchise sözleşmesi; ilgili pazarın incelenmesi ve franchise türü, ürün ve hizmetlerin niteliği ile niceliği, franchise alan ve verenlerin pazar payları gibi belli şartlar ve ayrıca münhasırlık göz önüne alındığında dikey anlaşma sayılıyor.

Ayrıca karara göre, bu durum ne franchise sözleşmesi kapsamındaki herhangi bir dikey anlaşmanın kanunla uyumlu olduğu ne de piyasa ve tüketiciler için yararlı etkiler doğurduğu anlamına gelir. Bu nedenle, soruşturmanın Kolombiya Rekabet Otoritesi tarafından yürütülmesinin mümkün olması, franchise sözleşmesi kapsamında yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından belirlenmesinin rekabet hukukuna aykırı olabileceğini gösterebilir denilmektedir.