“Portakal”ın Suyu Sıkılacak mı?

Fransa’nın lider telekom şirketi Orange, hakim durumunu kötüye kullanmasının üzerine, rakiplerinin açtığı özel hukuk tazminat davalarıyla boğuşuyor

Fransa’nın en büyük ikinci telekom operatörü SFR, 2015 yılında hakim durumunu kötüye kullandığı tespit edilen rakibi Orange’dan 2.4 Milyar Euro tazminat talep etti. Diğer rakipleri Bouygues Telecom (BT) ve Verizon’un sırasıyla 215 Milyon ve 150 Milyon Euro’luk tazminat talepleri ile birlikte, Orange toplam 2.76 Milyar Euro tazminat talebi ile karşı karşıya kaldı.

2015 yılında, Fransa’nın eski yasal tekeli Orange, Fransız Rekabet Otoritesi (Autorité de la concurrence) tarafından, hakim durumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle 350 Milyon Euro para cezasına çarptırılmıştı. Soruşturma, Orange’ın telekomünikasyon piyasasında faaliyet gösteren rakipleri BT ve SFR’nin şikayetiyle, 2010 yılında başlatılmıştı. Fransız Rekabet Otoritesi, Orange’ın ülkede ikamet etmeyen müşterilere sunulan mobil iletişim hizmetleri pazarında hakim durumda olduğunu tespit etmiş, 2002 yılında başlayan kötüye kullanmanın dört farklı biçimde gerçekleştiğine hükmetmişti. Kararda, toptan pazarda rakiplerin erişimi olmayan bilgilere erişiminin Orange’a haksız bir avantaj sağladığı, perakende pazarında Orange tarafından objektif standartlara dayanmadan uygulanan sadakat programlarının ve indirim sistemlerinin Orange’ın hakim durumunu daha da güçlendirdiği tespitinde bulunulmuştu. Bunlara ek olarak, sadakat programları ve indirimlerin uygulanmasında öngörülen münhasırlık şartları ve uzun sözleşme süreleri ile müşterileri kendisine bağlayan Orange’ın, profesyonel segmentte ise VPN hizmeti bakımından münhasırlık şartına bağlı indirimlerle müşterilerini diğer telekom firmalarının VPN hizmetlerini kullanmasının önüne geçtiği tespit edildi. Uzlaşma prosedürü kapsamında, Orange Fransız Rekabet Otoritesi’nin teklifini kabul etti ve 350 Milyon Euro ödemeyi kabul etti. Bu ceza, Fransız rekabet uygulaması tarihinde tek bir firmaya uygulanan en yüksek ceza olarak yerini aldı. Buna ek olarak, Orange söz konusu rekabet karşıtı sadakat programlarını uygulamayı durdurmayı, gelecekte bu yönde olası uygulamalardan kaçınmayı ve Fransız Rekabet Otoritesi’nin söz konusu kararını yargı önüne taşımamayı taahhüt etti. Böylece, rekabet soruşturması 17 Aralık 2015 tarihinde sonuçlanmış oldu.

Orange’ın rekabet karşıtı eylemlerinden ötürü zarar gördüğü gerekçesiyle ticaret mahkemesi önünde dava açan ilk rakip teşebbüs, SFR oldu. Henüz rekabet soruşturması sonuçlanmadan, Haziran 2015’te 512 Milyon Euro zarar gördüğü iddiasıyla tazminat davası açan SFR, 2016 yılının Nisan ayında tazminat talebini 2.4 Milyar Euro’ya yükseltti. Ardından, SFR’nin bu talebini pazardaki diğer aktörler BT ile Verizon’un 215 Milyon ve 150 Milyon Euro’luk tazminat talepleri izledi.

Orange mobil şebeke hizmetleri pazarında %35’lik, genişbant internet hizmetleri pazarında ise %40’lık pazar payıyla Fransa’da telekom hizmetlerinde lider konumda bulunuyor.

Orange’ı, mobil şebeke hizmetleri pazarında %24’lük, genişbant internet hizmetleri pazarında ise %22’lik pazar payıyla SFR takip ediyor. Fransız Posta ve Elektronik Haberleşme Düzenleme Kurumu ARCEP (Autorité de Régulation des Communications Électroniques et des Postes) Başkanı Sébastien Soriano, 2016 yılında yaptığı bir açıklamada Fransız telekom piyasasının duopol yapıdan kurtulması gerektiğini, sektörde gerçek rekabet için güçlü bir üçüncü oyuncuya ihtiyaç duyulduğunu belirtmişti.

Burada, Orange’ın 90’lı yılların sonlarına kadar yasal tekel olduğu bilgisini de paylaşmakta fayda var. Zira yasal tekeller, yıllar boyunca ellerinde tuttukları altyapı tekelinden güç alarak, pazarların rekabete açılmasından sonra da pazarda faaliyet gösteren en güçlü teşebbüs olmaya devam ediyorlar. Soriano’nun açıklaması, Fransız Rekabet Otoritesi’nin 2015 yılında verdiği karar ve rakiplerin açtığı tazminat davalarıyla birlikte değerlendirildiğinde, yasal tekellerin bulunduğu piyasalarda serbestleşmenin ne kadar titizlikle yürütülmesi gereken bir süreç olduğunu da yeniden gözler önüne seriyor.

Görseller Orange’ın 2016 Yılı Faaliyet Raporu’ndan alınmıştır: https://www.orange.com/en/content/download/30106/838123/version/8/file/ORANGE_VA_2016.pdf

Reklamlar