Çimento sektör raporundan satırbaşları

Geçtiğimiz günlerde Rekabet Kurumu çimento sektörüne ilişkin hazırlamakta olduğu raporu yayımladı. Yayımlanan çalışmada, çimento sektörünün Rekabet Kurulu tarafından en fazla idari para cezası uygulanan dördüncü sektör olduğu ve bu konuda imalat sanayi sektörleri arasında ilk sırada geldiği ilk başta göze çarpanlar arasında. Sektör raporu, iki ana bölümden oluşmakta; ilk bölümde sektörün genel yapısı ve Rekabet Kurumu’nun sektör tecrübesi incelenirken, ikinci bölümde sektörün detaylı bir iktisadi analizini yapılarak çalışma sonuçlanmış.

Raporda Rekabet Kurumu’nun çimento sektörüne ilişkin yaptığı tespitlerden satırbaşlarını sırasıyla vermek gerekirse;

f0fa1be843392c80629426742ec84a53Çimento sektöründe, satışların kış aylarında düştüğü ve yaz aylarında belirgin şekilde arttığı tespit edilerek çimento ürünlerinin arz ve talep dengesinde bir mevsimsellik olduğu ve sektördeki satışların konjonktürle aynı doğrultuda hareket eden bir yapı sergilediğinin altı çizilmiş. Buna ek olarak şehir bazında satış analizi kapsamında; ülke genelinde satışların yaklaşık %25’inin neredeyse sadece üç şehre, %50’sinin ise 13 şehre yapıldığı belirlenmiş. Kurum inceleme yaptığı şehirlerin neredeyse tamamında, bir şehre 4-5 teşebbüsün satış yapmakta olduğu tespitine ek olarak, toplam üretimin %20’si gibi kayda değer bir kısmının sadece 3 şehirde gerçekleştiğinin altı çizilmiş. Üretimin yarısının ise sadece 10 şehirde gerçekleştiği de ortaya çıkan hususlardan. Ek olarak, inceleme yapılan şehirlerin 40 tanesinde ise üretim fazlalığı bulunduğu belirtilmiş.

Şehir bazında yapılan analiz neticesinde Kurum, şehirdeki yoğunlaşma ve teşebbüs sayısı karşılaştırıldığında, teşebbüslerin ülke çapındaki pazar paylarının ve yoğunlaşmanın göreli olarak düşük olduğu sonucuna ulaşmış. Buna karşılık, pazar payı ve yoğunlaşmanın seviyesinin şehirden şehre değişiklik gösterdiği ve çimento sektöründe yoğunlaşma düştükçe veya teşebbüs sayısı arttıkça fiyatların da düştüğüne ilişkin bir bulguya rastlanmadığı öne çıkan noktalardan. Son olarak, çimento satış pazarının yaklaşık %50’sine, pazar payı sıralamasında ilk 5 sırada gelen teşebbüslerin hakim olduğunun buna uygun biçimde yine ilk 5 teşebbüsün piyasadaki üretimin %50 ila %60’lık kısmını gerçekleştirdiğinin altı çizilmiş.

Çimento fiyatlarının maliyet ve talep değişimiyle ilgili incelemesi kapsamında, çimento sektöründe fiyatlar ile maliyet arasında sıkı bir bağ gözlemlenemediği, bu kapsamda cari dönemdeki fiyat değişiminin aynı dönemdeki maliyet değişimlerinden ender olarak ve çok düşük düzeyde etkilendiğine dikkat çekilmiş. 2010 – 2014 yılları arasındaki firma davranışlarının analiz edildiği çalışma sonucunda ise, çimento sektöründe son yıllarda gözlemlenen fiyat seviyelerinin genel olarak oligopolistik rekabetten beklenen fiyat seviyelerinden yukarıda belirlendiği belirtilmiş.

Sonuç kısmında Kurum’un, satış hacimlerinin dağılımını gerekçe göstererek sektörün olması gereken rekabetçi düzeyin oldukça gerisinde olduğu tespitini yaptığını görmekteyiz. Neticede Kurum raporda, teşebbüs sayısındaki artışın fiyatlarda düşüş yönünde bir baskı oluşturmaması, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin ülke genelinde pazar paylarının simetrik olması ve pazarın yaklaşık yarısına 5 teşebbüsün hakim olması gibi sebeplerle, rekabetçi dinamiklerin etkin bir şekilde işletilemediği sonucuna ulaşmış.

Reklamlar