Hükûmet Programı – Altyapı yatırımlarına dair

Geçtiğimiz ay, G20 Liderler Zirvesi’nde “G20 Liderleriyle Ana Oturum: Büyüme ve İstihdam İçin Daha Kapsamlı Bir Çerçeve” başlıklı B20-L20 Ortak Toplantısı’nda söz alan IMF Direktörü Christine Lagarde’ın altyapı yatırımlarının önemini vurguladığı açıklamaları ışığında 64. Hükümet Programı’nda yer alan altyapı yatırımlarına ilişkin hususların değerlendirilmesi yerinde olabilir. Lagarde, köprüler, otoyollar, okullar ve hastaneler gibi inşa edilen tüm altyapı yatırımlarının istihdam oluşturduğunu ve bu yüzden kısa ve uzun vadede büyümenin itici gücünün altyapı yatırımları olduğunu belirtmişti.

infrastructure-projects-cbiBu ifadelerin dikkate alınması gerektiğini düşünmemizin nedeni ise Program’ın “İstikrarlı ve Güçlü Ekonomi” başlığı altında yer alan “Büyüme ve Makroekonomik İstikrar” kısmında büyüme stratejisinin, “makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi, beşeri sermayenin geliştirilmesi ve işgücü piyasasının etkinleştirilmesi, teknoloji ve yenilik geliştirme kapasitesinin artırılması, fiziki altyapının güçlendirilmesi ve kurumsal kalitenin iyileştirilmesi şeklinde 5 temel eksen üzerine” oturtulmuş olması.

Lagarde yukarda bahsedilen açıklamasında altyapı projelerinde kamu sektörünü özel sektörle bir araya getirebilmenin çok önemli olduğunu da ifade etmişti. Buna paralel olarak, Program’ın “Yatırımlar” başlıklı kısmında kamu yatırımlarının özel sektör tarafından gerçekleştirilemeyecek ekonomik ve sosyal altyapı alanlarında yoğunlaşacağı, bunun yanında kamu – özel işbirliği ile başlatılmış olan büyük projelerin tamamlanacağı, yeni otoyollar ve yüksek hızlı tren hatları dâhil olmak üzere birçok alanda başlatılacak yeni projelerin de kamu – özel işbirliği yöntemi ile hayata geçirileceği belirtmekte.

Program’da altyapı yatırımları bakımından en çok dikkat çeken ve uzun açıklamalara yer verilen bölüm ise “Ulaştırma ve Lojistik”. Burada, ulaştırma ve lojistik altyapıları için ülkelerin can damarıdır denilmekte. Bu alanda yapılacak altyapı yatırımlarının ülkeyi daha rekabetçi bir hale getireceği belirtilmiş. Bu kapsamda projeler ardı ardına sıralanmış. Öncesinde genel bir değerlendirme yapılarak; karayolunda ülkemizin kuzeyini güneyine, doğusunu batısına bağlayan ana aksların büyük ölçüde tamamlanacağı ve otoyol ağının geliştirileceği söylenmiş. Havacılık ve denizcilik sektörlerinde ülkenin dünyanın en önemli transit merkezlerinden birine dönüştürüleceği, demiryollarında yüksek hızlı ve hızlı tren hatlarının önemli ölçüde tamamlanacağı ve böylece, Türkiye’nin gelişmiş ülke standartlarında bir ulaştırma alt yapısına sahip olacağı vurgulanmış.

Bu doğrultuda, Program’da yer alan projeler ise başlıca şu şekilde sıralanabilir:

  • Başta Marmara Bölgesi olmak üzere YİD modeliyle yeni otoyollar inşa edilecek ve bu ağın önemli parçaları olan İstanbul-Bursa-İzmir (Körfez Geçiş Köprüsü dâhil) ve Kuzey Marmara Otoyolu’nu tamamlanarak hizmete açılacak ve bahsedilen güzergâhın önemli bir bölümünü oluşturan ve üzerinde demiryolu da bulunan Çanakkale Boğaz Köprüsü’nün yer aldığı güzergâhın da yapımına başlanacak. Bu projelerin bitmesi ile birlikte otoyollar ve köprülerle çevrilmiş Marmara Ringi oluşturulmuş olacak.
  • Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Avrasya Tüneli tamamlanacak.
  • Ankara-Niğde Otoyolu ile Ankara-Kırıkkale-Delice, Mersin-Silifke (Taşucu), Çiğli-Aliağa-Çandarlı ve Antalya-Alanya Otoyollarının yapımına başlanacak.
  • Aydın-Denizli-Burdur, Afyonkarahisar-Burdur-Antalya, Ankara-Sivrihisar, Sivrihisar-Bursa, Sivrihisar-İzmir, Şanlıurfa-Diyarbakır-Habur, Delice-Samsun, Kınalı-Tekirdağ-Çanakkale-Balıkesir, Gerede-Merzifon, Yalova-İzmit ve Merzifon-Gürbulak Otoyolu Projeleri’nin de 2023 yılına kadar gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
  • Ağır taşıt trafiği yüksek olan yollarda Bitümlü Sıcak Karışım (BSK) yapımına devam edilecek.
  • Doğu Anadolu’yu Karadeniz Bölgesine bağlayan Ovit, Cankurtaran ve Salmankaş Tünelleri, Orta Anadolu’yu Karadeniz’e bağlayan Ilgaz Tüneli, Cizre ile Şırnak’ı birbirine bağlayan Cudi Tüneli, Akdeniz sahilini geçilebilir kılan Mersin-Antalya arasındaki 27 tünel başta olmak üzere çok sayıda tünel tamamlanacak.
  • İstanbul Boğazı’nın altından iki defa tünel yapmak yerine dünyada bir ilk olmak üzere tek geçişte tek tünel halindeki karayolu ve metro geçişlerini kapsayan 3 katlı Büyük İstanbul Tüneli tasarlandı. Günde 6,5 milyon vatandaşımızın kullanacağı toplam 9 farklı raylı sistemi birbirine bağlayacak, Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprülerinin trafiğine nefes aldıracak projenin YİD modeli ile yapımına başlanacak.
  • Yüzyılın en büyük projelerinden biri olacak olan Kanal İstanbul Projesi’nin çalışmalarına devam edilecek.
  • Ankara ve İstanbul arasını 1,5 saate indirecek yüksek hızlı tren projesini, YİD modeliyle, etaplar halinde gerçekleştirmek üzere proje çalışmalarını başlatıldı. Önümüzdeki dönemde Ankara merkezli hızlı tren çekirdek ağını 3.623 km’ye çıkarılacak. Bunların en önemlilerinden biri olan Ankara-İzmir Yüksek Hızlı Tren Projesi’ni tamamlanacak. Böylece ülke nüfusunun yarısı yüksek hızlı tren konforundan faydalanacak.
  • Kapıkule’den Kars’a ve İzmir’den Habur’a uzanan Doğu-Batı demiryolu akslarındaki yük ve yolcu taşıyacak hızlı tren hatları ile Kuzey-Güney akslarındaki İstanbul-Antalya, İstanbul-İzmir-Aydın, Karasu-Antalya, Zonguldak-Mersin, Samsun-Çorum-Kırıkkale-Ankara, Kayseri-Nevşehir-Aksaray-Konya-Antalya, Samsun-Gaziantep yük ve yolcu taşıyacak hızlı tren hatları bölümler halinde yapılmaya devam edilecek.
  • Yük ve yolcu taşımacılığına imkân sağlayacak demiryolu ağı şekilde sınırlara kadar genişletilecek ve uluslararası sisteme entegre edilecek.
  • YİD modeli ile başlattığımız hızlı tren garlarının yapımına devam edilecek
  • Kars-Tiflis-Bakü, Ankara-Sivas ve Sivas-Erzincan demiryolu projelerini tamamlanacak.
  • Demiryolu ağının yüzde 80’nini elektrikli ve sinyalli hale getirilecek, demiryolu ağı yenilenmeye devam edilecek. Öncelikli hatlar modernize ederek çift hatlı hale getirilecek, bu hatlarda yük ve yolcu taşımacılığını artırılacak.
  • Başta İstanbul olmak üzere raylı sistem yatırımlarına hızla devam edilecek.
  • Ankara’da Tandoğan-Keçiören, AKM-Gar-Kızılay, İstanbul’da Levent-Hisarüstü, Üsküdar-Ümraniye-Dudullu, Kartal-Kaynarca, Kabataş-Mecidiyeköy-Mahmutbey, Bakırköy-Kirazlı, Kaynarca-Sabiha Gökçen, Marmaray Raylı Sistem Projelerini, Antalya havalimanı-expo, projeleri tamamlanacak.
  • Başkentray projesi ile YHT işletmeciliğinin merkezi olan Ankara’da banliyö, metro ve YHT hatlarını entegre edilecek.
  • Egeray-İZBAN’ın Cumaovası-Tepeköy arasını işletmeye alınacak.
  • Gaziantep’te ise Gaziray Projesi’ni hayata geçirilecek.
  • Havayolu sektöründe İstanbul Yeni Havalimanı’nı hayata geçirilecek ve sektörün dünya ortalaması üzerinde büyümesini ve İstanbul’un dünyanın önemli bir transit merkezine dönüşmesini desteklenecek.
  • Ülkemizin bölgesinde transit liman üssü olmasını teminen kıyılarımızda büyük ölçekli limanların tesis edilmesini sağlayacak ve bu kapsamda 3 büyük denizde 3 büyük liman inşa edilecek.
  • Marmara denizinde Kuzey Güney aksında en az 2 RO-RO terminali inşa ederek körfez ve boğaz köprüleri üzerindeki trafik yükü azaltılacak, İstanbul limanı kurvaziyer gemilerin ana yolcu değişim limanı haline dönüştürülecek.
  • Üretim alanlarının, ticari çıkış noktalarına demiryolu bağlantısı güçlendirilecek.
  • Kent içi ulaşım, ulusal lojistik planları ile uyumlaştırılacak.
  • Kamu – özel işbirliği modeli kullanılarak gümrük kapılarının sayı artırılacak, kapasite ve kalitesi geliştirilecek.

Bu projelere ek olarak, “Sağlıklı Nesiller” başlığı altında sağlık sektöründe kamu – özel işbirliği modeli ile başlatılan şehir hastaneleri projelerinin tamamlanması gibi “Kentsel Altyapı” alanında içme suyu ve kanalizasyon projeleri de yine Program’da yer almakta.

“Etkin, Hakkaniyetli, İtibarlı Dış Politika” başlığı altında Türkiye-Bosna Hersek-Sırbistan ve Türkiye-Bosna-Hersek-Hırvatistan üçlü ilişkileri kapsamında Balkan ülkeleriyle ilişkilerimizi güçlendirme amacı ile sürdürülebilir kalkınma için gerekli olan iletişim ve ulaşım altyapılarının geliştirilmesi gerektiği de ayrıca belirtilmiş. Bu da söz konusu bölgelere dair yeni proje haberlerinin bizi beklediğini göstermekte.

Sonuç olarak, Program ile birlikte özellikle ulaşım ve diğer altyapı yatırımlarına ilişkin hususlar dikkate alındığında yeni yatırım fırsatlarının varlığı ya da ileride doğacağı ve mevcut yatırımların da hızla bitirilmeye çalışıldığı göz önünde bulundurularak bizi yoğun bir gündemin beklediğini görmekteyiz. Özellikle kamu – özel işbirliğine bu dönem verilecek önemin bir kere daha vurgulanıyor olması ve altyapı yatırımlarının “mega ulaşım projeleri”ni de kapsaması bizleri fakat özellikle de İstanbul’da yaşayanları meraklandırıyor olsa gerek.

Yararlanılan Kaynaklar:
1. IMF Başkanı Lagarde: Altyapı yatırımları desteklenmeli
http://www.bloomberght.com/haberler/haber/1835096-lagarde-g20de-konustu

Reklamlar