Pişmanlık başvuruları şişman da etti pişman da

picture_form___shrek_2___by_c_22

2015’i geride bırakırken her alanda yapıldığı gibi rekabet hukukuna ilişkin olarak da görev savma kabilinden bir bilanço çıkarayım dedim. Sonra bu işi nasıl olsa bloğu ayakta tutan sevgili Belit ve saz arkadaşlarının yapacağını umarak daha özel bir konuya ışık tutmak istedim: pişmanlık olayı!

Daha Pazarlardan Haberler Microsoft Publisher’da dizilip pdf olarak dağıtılırken -yaşı genç olanlarınız hatırlamaz- Pişmanlık Yönetmeliği 2009’da yürürlüğe girdiğinde “Karteller dağdan inecek mi?” diye yazmıştım. Ve mealen şöyle devam etmiştim: “Bu pişmanlık, ispiyonculuk kurumları ahiliğin, kardeşliğin üstün değer olduğu bu topraklarda boy vermez” eleştirilerine katılamıyorum. Tam tersine, bu topraklar ne satışlar gördü (Meğer daha o zaman hiçbir şey görmemişiz). Hem ayrıca artık “yabancı yatırımcı” diye bir şey var, diye yazmıştım, en iyi kardeşinin adı “kâr” olan.

Aradan göz açıp kapayana kadar geçen 6 yılda (bu rekabet işi yedi, ömrümü yedi) Kuruma toplamda 17 pişmanlık başvurusu yapılmış. Arkadaşlarımdan rica ettim, kısa bir çalışma ile duruma bakalım diye. Şu bilgileri ilettiler:

Kurum tarafından yayımlanan istatistikler uyarınca bu başvurulardan Kurul tarafından incelenen 14 başvuru eğitim, ekmek ve taşıma/ulaştırma sektörlerinden ikişer tane olmak üzere medikal gaz, elektronik, trafik işaretleme, tuz/sülfat, otomotiv, maya, endüstriyel paketleme, soğutucu/kompresör sektörlerine aittir. Başvuruların beşi ön araştırma öncesinde, ikisi ön araştırma safhasında ve yedi tanesi de soruşturma safhasında yapılmıştır.

Ama sizin ilginizi çekecek asıl nokta şu:

Kurul, bu başvurulardan soğutucu/kompresör, elektronik ve trafik işaretleme sektörlerine ilişkin 3 başvuruda ihlal bulunmadığına ilişkin tespitte bulunmuştur.

Nasıl ama ?! “Çok pişmanım, kendimde değildim, aslında kötü bir niyetim yoktu, olayın bu noktaya nasıl geldiğini biz de anlamadık” diye ta Bilkent’e git, yok numara al, yok uzmanları tatmin edecek kadar bilgi-belge sağla, sonra kurduğun karteli beğendireme! Yediğin para cezasına bile üzülemez hale getiren, kendini gerçekleştirememiş, bir işi usulüne uygun yapamamış olmanın getirdiği ve orta yaşlı erkeklerde sıklıkla görülen o kesif yetersizlik duygusu… Kararı eline alan başvuru sahiplerinin dişlerinin arasından tıslayarak -ama kibarlıktan da ödün vermeden- şunu söylediklerini hayal ediyorum: “Bir dahakine daha iyisini kurarız”.[1]

Bir başka sorun da Pişmanlık Yönetmeliği’nin rakipler tarafından stratejik bir araç olarak kullanılması, yani verilen imkanın kötüye kullanılması.  En son 4. Geleneksel Ekmek Mayası soruşturmasında[2] pişmanlık başvurusu sahibi tarafından sunulan eposta yazışmalarının –makul şüphe ve itirazımıza rağmen- elektronik doğrulamasının yapılmadan, yazıcıdan çıkarılmış halleriyle delil olarak kabul edilmiş olması bende bir takım soru işaretleri yarattı.

Bunun üzerine arkadaşımdan (adı gizli değil, Şebnem) pişmanlık başvurusu yapılan dosyalarda diğer rakiplere ne kadar ceza kesildiğini bulmasını istedim. Çok değil, 17 milyon lira imiş (Sıralı tam liste aşağıda).

Ee, ne dersiniz karteller silahlarıyla birlikte dağdan inip Devletin şefkatli kollarına kendilerini teslim etmiş mi? Uzun lafın kısası: Kartelin tanımı ve delil standardının ne olduğu netleştirilirse pişmanlık başvurusu sayısı artacaktır. Siz yine de pişman olacağınız işler yapmayın!

Bahsi geçen kararlarda ilgili sektördeki kartel üyelerine verilen toplam ceza miktarları ve pişmanlık başvurusunda bulunan teşebbüslere sağlanan indirimler aşağıdaki gibidir:

  • Başvurucuya tam muafiyet tanınan maya sektörüne ilişkin kararda 3 teşebbüse toplamda 14.049.620,54 TL;
  • İlk başvuru için tam muafiyet tanınan medikal gaz sektöründeki 26 teşebbüse toplamda 2.423.004,08 TL;
  • İlk başvuran teşebbüs için tam muafiyet ve diğer başvuru sahibi için 1/2 oranında ceza indirimi sağlanan ulaştırma sektörüne ilişkin kararda 2 teşebbüse toplamda 733.016,80 TL;
  • Başvurucunun cezasından 1/2 oranında ceza indirimi yapılan endüstriyel paketleme sektörüne ilişkin kararda 2 teşebbüse toplamda 1.217.093,52TL;
  • Başvurucu için 1/3 oranında indirim sağlanan tuz/sülfat sektörüne ilişkin kararda 2 teşebbüse toplamda 984.200,45 TL;
  • İlk başvurucuya 1/2, ikinci başvurucuya 1/3, diğer başvuruculara ise 1/4 oranında cezadan indirim sağlanan ekmek sektöründe toplamda 173.763,75 TL;
  • Başvurucuya 1/2 indirim sağlanan eğitim sektöründe 20 teşebbüse toplamda 65.951,13

ceza kesilmiştir.

[1] Eksik olmasın, Otomotiv bayileri soruşturmasında da başvuru sahibine bir ihlal var ama kartel değil denilerek cezadan muafiyet tanınmadı ama boş göndermemek için mansiyon indirimi ile binde 3 yerine binde 2,25 ceza verildi.

[2] 22.10.2014 tarih ve 14-42/783-346 sayılı Rekabet Kurulu kararı.

Reklamlar