Aynı hikaye, yeni soruşturma: Qualcomm AB’de mercek altında

Hepimizi Ramazan Bayramı sevinci sardığı günlerde Arefe gününde AB rekabet hukukunda önemli gelişmeler yaşandı: AB Komisyonu, ABD menşeli teknoloji devi Qualcomm hakkında ana bant yonga seti pazarında (baseband chipsets) hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasıyla iki farklı soruşturma açtığını kamuoyuna duyurdu. İlk soruşturmada AB Komisyonu Qualcomm’un, 3G ve 4G standartı uyumlu yonga setlerine ilişkin taleplerinin tamamını ya da tamamına yakınını kendisinden almaları karşılığında müşterilerine indirimler veya diğer finansal teşvikler vermek suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasını araştıracak. Diğer soruşturmada ise Qualcomm’un 3G standartı uyumlu yonga setleri pazarında yıkıcı fiyat uygulamak suretiyle rakiplerini dışladığı iddiası ele alınacak.

qualcomm_mdm9600Soruşturmalar, hücresel veri akışı suretiyle mobil internet kullanımı sağlayan 3G (UMTS) ve, bizde daha henüz faaliyete geçemeyen, 4G (LTE) standartı uyumlu yonga setleri pazarlarını konu edinmekte. Soruşturma duyurusunda tüketicilerin internete girmek için git gide akıllı telefon ve tablet bilgisayar gibi mobil cihazlar kullandıkları hatırlatılarak, bu cihazların en önemli bileşenlerinden olan yonga setlerine ilişkin etkin bir rekabetin yaşanmasının önemi vurgulanmakta. Qualcomm soruşturması, AB Komisyonu’nun bizim de bahsettiğimiz Google ve Amazon soruşturmalarının ardından ABD menşeli dev teknoloji ve IT şirketleri hakkında son zamanlarda açtığı üçüncü soruşturma. Şu aşamada henüz Qualcomm’a gönderilen bir soruşturma raporu (statement of objections) bulunmasa da Qualcomm yetkilileri tarafından AB Komisyonu ile işbirliği içine girileceği duyuruldu.

Qualcomm’a yöneltilen iddialara baktığımızda soruşturmanın büyük ölçüde AB Komisyonu’nun 2009 yılında verdiği Intel kararının izinden gittiğini görüyoruz. Intel kararında Komisyon, x86 mimarisine sahip işlemciler pazarında hakim durumda bulunan Intel’in bu hakim durumunu, taleplerinin tamamını ya da tamamına yakınını kendisinden almaları koşuluyla müşterilerine indirim vermek suretiyle kötüye kullandığına karar vermişti. Intel’e gönderilen ilk soruşturma raporunda Intel’in bir ihalede teklif ettiği fiyatların ihale konusu işlemcilerin maliyetinin altında olduğu iddiası yer almış olsa da AB Komisyonu nihai kararında  Intel’e konuya ilişkin olarak herhangi bir suçlamada bulunmamıştı. Genel Mahkeme de Komisyon kararını geçen yaz onaylamıştı.

Dolayısıyla Intel gibi ABD menşeli bir teknoloji devi olan Qualcomm’a, işlemciler gibi birer yüksek teknoloji ürünü olan yonga setleri pazarında, indirim sistemleri ve yıkıcı fiyatlama gibi aynı iddialara ilişkin olarak bir soruşturma açılmış bulunmakta. Durum böyle olunca insan soruşturmanın nasıl sonuçlanacağı konusunda da az çok tahminde bulunabiliyor. Soruşturma duyurusunda Qualcomm’un dünyanın en büyük yonga seti üreticisi olduğu belirtilmiş. Kötüye kullanma unsurunun ispatı noktasında da, dosya kapsamındaki  davranışın sadakat indirimleri olduğu ve bizzat Intel kararında sadakat indirimlerine karşı katı bir yaklaşım sergilendiği göz önünde bulundurulursa, AB Komisyonu’nun zorluk yaşamayacağı iddia edilebilir. Elbette tarafların taahhüt yoluna gitmeleri de mümkün, hatta güçlü bir ihtimal.

Dünyanın en büyük yonga seti üreticilerinden biri olan Qualcomm’un dünya çapında rekabet otoriteleriyle başı dertte. Qualcomm, sahip olduğu standart haline gelmiş patentlerin (standard essential patents) lisanslanması sürecinde Çin rekabet mevzuatını ihlal ettiği gerekçesiyle bu yılın başında açılan soruşturmada 975 milyon Dolar ödemeyi kabul ederek uzlaşma yoluna gitmişti. Ayrıca halen ABD’de Federal Ticaret Komisyonu, Qualcomm’un adil, makul ve ayrımcı olmayan (FRAND) koşullarda lisans verme taahhütlerini ihlal ettiği iddialarını araştırmakta. Aslında AB Komisyonu da 2007 yılında açtığı bir soruşturmada Qualcomm’un FRAND olmayan koşullarda lisans bedeli istediği iddiasını ele almış, ancak iki yıl sonra dosya kapatılmıştı. Böylece Qualcomm bu son soruşturmayla birlikte AB’de bir kez daha mercek altına alınmış oldu.

Reklamlar