Rekabet Kurumu 16. Yıllık Raporu

Rekabet Kurumu’nun 2014 yılına ait faaliyetlerini kapsayan 16. Yıllık Rapor yayımlandı.

Rapor’da, Kurum’un vizyonu ve misyonu hakkında bilgi verildikten sonra yıllık faaliyete ilişkin istatistiki bilgilere yer verildiğini görüyoruz. Toplamda kaç dosya tamamlandı, ne kadar idari para cezası verildi gibi bilgilere Rapor’un bu kısmında ulaşmak mümkün.

Bunun yanı sıra, Rekabet Kurumu’nun TBMM’ye sunmuş olduğu kanun tasarısının önemine de değiniliyor; mevcut yönetmelik ve tebliğlerin gözden geçirilerek yenilenmesi hususundan ve rekabet savunuculuğu kapsamında hangi faaliyetlerin yürütüldüğünden bahsediliyor. Kurum’un gerek üniversitelerle gerek uluslararası kurum ve kuruluşlarla yürüttüğü ortak çalışmalara, kurumsal yapı ve işleyişin başarılı olması için yapılan çalışmalara, özellikle kurumun bilişim altyapısındaki e-imza uygulaması ve elektronik bilgi yönetim sistemi gibi önemli ilerlemelere değiniliyor. Ayrıca Kurum’un yıllık gelir-gider durumunu gösteren mali bilgileri de raporda görebiliyoruz.

Son olarak, Kurum’un söz konusu rapor kapsamında ortaya koyduğu hedefleri gerçekleştirmek adına birtakım tedbir ve öneriler sunduğunu görüyoruz. Bu kapsamda Kanun’da yapılması öngörülen değişikliğin ve yapılması planlanan ikincil düzenlemelerin öncelik gösterdiğini söyleyebiliriz.

Gelin şimdi yıllık raporda bizim en çok ilgimizi çeken istatistiki bilgi ve değerlendirmelere şöyle bir göz atalım:

  • Kurum’un 2014 yılı içerisinde, 1 Ocak-31 Aralık dönemi itibariyle ilk inceleme, önaraştırma ve soruşturmalar sonucunda toplam 163 dosyanın nihai karara bağlandığını; aynı dönem içinde sonuçlanan menfi tespit/muafiyet kararı sayısının 59, birleşme/devralma karar sayısının ise 215 olarak gerçekleştiğini görüyoruz.
  • Son beş yılda sonuçlandırılan toplam dosya sayısına bakıldığında, özellikle son iki yılda toplam dosya sayısında bir azalış eğilimi olduğunu; nitekim 2010 yılında 624, 2011 yılında 590, 2012 yılında 656, 2013 yılında 462, 2014 yılında ise 437 dosyanın sonuçlandırıldığını görüyoruz.
  • Rekabet ihlalleri ile ilgili olarak; son beş yılda sonuçlandırılan dosya sayısına bakıldığında; 2010 yılında 252, 2011 yılında 283, 2012 yılında 303, 2013 yılında 191 ve 2014 yılında 163 dosyanın sonuçlandırıldığı görülüyor. Rekabet ihlali dosyalarında 2010-2012 yıllarında gözlemlenen artış eğiliminin 2013 yılından itibaren azalmaya işaret ettiğini söyleyebiliriz. Rekabet ihlalleri ile ilgili olarak 2014’te sonuçlandırılan 163 dosyanın sektörel dağılımına bakıldığında ise; sırasıyla petrol-petrokimya-petrol ürünleri, ulaştırma-taşıt ve hizmetleri, inşaat, bilgi ve iletişim teknolojileri ürün ve hizmetleri ve gıda-tarım-ormancılık-balıkçılık-hayvancılık sektörlerinin rekabet ihlali iddiası ile yapılan incelemeler içerisinde en büyük payı aldığı dikkat çekiyor.
  • Sonuçlandırılan birleşme/devralma/özelleştirme dosyalarının sayısının 2010 yılında 276, 2011 yılında 253, 2012 yılında 303, 2013 yılında 213, 2014 yılında ise 215 olarak gerçekleştiği görülüyor. Rapora göre; 2014 yılındaki 215 dosyanın 169’una izin verilmiş, 3 tanesine koşullu izin verilmiştir; kalan 43 dosya ise kapsam dışında kalmıştır. Kurum tarafından bu durumun büyük ölçüde, birleşme ve devralma başvurularına ilişkin eşiklerde artış öngören 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralma Hakkında Tebliğ’de 2012 yılı sonunda yapılan değişiklikten kaynaklandığı düşünülüyor. Sonuçlandırılan dosyaların sektörel dağılımına bakıldığında ise; gıda-tarım-ormancılık-balıkçılık-hayvancılık, ulaştırma-taşıt ve hizmetleri, kimyasal ürünler ve enerji sektörlerinin ön plana çıktığı gözlemliyoruz.
  • Menfi tespit/muafiyet dosyaları bakımından duruma bakıldığında ise, sonuçlandırılan dosya sayısının 2010 yılında 96, 2011 yılında 54, 2012 yılında 50, 2013 yılında 58, 2014 yılında ise 59 olarak gerçekleştiği; dolayısıyla son beş yılda dosya sayısında ciddi bir değişiklik olmadığı görülüyor. Bu kapsamda sonuçlandırılan dosyaların sektörel dağılımına bakıldığında ise, en büyük payı sırasıyla ilaç- sağlık hizmetleri ve ürünleri, finans, petrol-petrokimya ve petrol ürünleri ve ulaştırma-taşıt ve hizmetleri sektörlerinin aldığını görüyoruz.
  • Resen incelenen dosyaların sayısı 2010 yılında 13, 2011 yılında 16, 2012 yılında 17, 2013 yılında 18, 2014 yılında ise 11 olarak görülüyor. Bu kapsamda 2014 yılında 4. Madde kapsamında 9 ve 7. Madde kapsamında 2 resen incelenen dosya bulunuyor.
  • 2014 yılında sonuçlandırılan soruşturmalarda rekabeti sınırlayıcı anlaşmalara yönelik uygulamanın ağırlığını koruduğunu görüyoruz.
  • Hâkim durumun kötüye kullanılması bakımından ise, 2014 yılında sonuçlandırılan soruşturmalarda ve diğer incelemelerde özellikle aşırı fiyatlama ile piyasaya yeni girişlere ya da mevcut rakiplere yönelik dışlayıcı davranışlar noktasında hassas davranıldığı görülüyor.
  • Son beş yılda uygulanan idari para cezaları incelendiğinde; 2011 ve 2013 yıllarında olduğu gibi 2014 yılının da bu bakımdan çarpıcı bir dönem olarak karşımıza çıktığını söyleyebiliriz. Zira bu dönemde, yaklaşık 468 milyon TL tutarında idari para cezası uygulandığını; 2014 yılındaki bu tutarın önemli bir bölümünü (yaklaşık 412 milyon TL) akaryakıt pazarında faaliyet gösteren bir teşebbüse yönelik yürütülen soruşturma sonucunda verilen cezanın oluşturduğunu görüyoruz. Son beş yıllık uygulamanın ışığında; Kurum’un rekabet ihlallerine karşı tavrını kararlı bir şekilde sürdürdüğünü söylemek mümkün.
  • Son olarak, 2014 yılında yerinde incelemede yanıltıcı ve yanlış bilgi verilmesinden dolayı toplamda 15.226 TL; işlemin Rekabet Kurulu’nun izni olmaksızın gerçekleşmesi ve süresi içinde bildirilmemesinden dolayı toplamda 30.452 TL idari para cezası verildiğini görüyoruz.
Reklamlar