Telekom piyasasında AB rüzgarları – Fiyat sıkıştırmasına ilişkin usul ve esaslar

Fiyat Sıkıştırmasının Tespitine, Önlenmesine ve Giderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar 01.07.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi. Söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girmesi ile ülkemizde elektronik haberleşme piyasalarının regülasyonu bakımından adeta bir basamak atlandığını söylemek abartı olmayacaktır.

İlk olarak şunu belirtelim ki, bahsi geçen düzenleme Balcıoğlu Selçuk Akman Keki Avukatlık Ortaklığı ortak avukatlarından Şahin ARDIYOK’un hukuk alanında kilit uzman olarak görev yaptığı “Elektronik Haberleşme Sektöründe Rekabet Karşıtı Davranışların Önlenmesine İlişkin Teknik Yardım Projesi’nde” yer alan danışmanlar (WIK ve Deloitte) ve BTK uzmanlarının titiz çalışmalarının ve güçlü işbirliğinin sonucunda hazırlandı.

2_fullsizeDüzenleme ile toptan pazarda etkin piyasa gücüne sahip olan ve bu gücü özellikle perakende pazar rekabetini kendisi veya iştirakleri lehine bozan işletmecilerin bu davranışlarının engellenmesi amaçlanıyor. Düzenlemede yer alan dikey bütünleşik işletmeci tanımı, rekabet hukukundaki “teşebbüs” kavramının BTK tarafından da belli ölçüde benimsendiğini gösteriyor ve fiyat sıkıştırmasının engellenmesi noktasında BTK’nın etkinliğini arttırıyor. Öncül müdahaleler bakımından ise AB üyesi ülkelerdeki uygulamalara paralel olarak sadece piyasada en fazla etki doğurması beklenen “en önemli tarifelere” yoğunlaşılıyor. Böylece bir yandan BTK’nın iş yükünün aşırı derecede artması engellenirken, diğer yandan piyasadaki rekabeti bozma ihtimali üst seviyede olan uygulamaların baştan itibaren kontrol altına alınması sağlanıyor. BTK’nın öncül teste tabii tutmadığı, ancak buna rağmen piyasada olumsuz etkiler yaratan tarifeler bakımından ise yine kısa zaman içinde ardıl testler uygulanmasına olanak tanınıyor.

Bu güne kadar elektronik haberleşme sektöründe fiyat sıkıştırması iddiaları büyük ölçüde Rekabet Kurumu’nun gündemini meşgul ediyor ve uzun süren soruşturma süreçleri sonucunda Kurul’un tek seferlik müdahaleleri söz konusu oluyordu. AB uygulamasına paralel bir şekilde BTK tarafından uygulanacak fiyat sıkıştırması testi ile BTK’nın bu alandaki inisiyatifinin artması pek çok avantajı beraberinde getiriyor. Öncelikle BTK uzmanları doğrudan elektronik haberleşme piyasaları üzerinde uzmanlaştıklarından piyasanın yapısı hakkında doğal olarak daha fazla bilgiye sahipler ve işletmeci davranışlarını çok iyi tanıyorlar. Bunun yanı sıra piyasa BTK tarafından sürekli olarak gözetim altında tutuluyor ve müdahale için çok daha hızlı ve etkin yöntemlere sahip. Ayrıda işletmeciler açısından da çerçevesi mümkün olan en açık biçimde çizilen usul ve esasların varlığı hukuki belirliliği sağlıyor. Ancak BTK ve Rekabet Kurumu arasındaki belki de en önemli fark fiyat sıkıştırmasının giderilmesinde kullanılacak yöntemler noktasında ortaya çıkıyor. Fiyat sıkıştırmasının Rekabet Kurulu tarafından yürütülen bir soruşturma sonucunda tespit edilmesi halinde Kurul işletmecileri idari para cezasına çarptırsa da toptan pazar fiyatlarına müdahale edemiyordu ve fiyat sıkıştırması ancak perakende pazar fiyatının artırılması ile mümkün oluyordu. Oysa BTK gerekli gördüğü durumlarda perakende pazar fiyatının artırılması yerine toptan pazar fiyatının düşürülmesini de sağlayabilecek ve böylece tüketiciler açısından da çok daha lehe bir durum ortaya çıkacak.

Son olarak, düzenlemenin ekinde, uygulanacak fiyat sıkıştırması testine ilişkin detaylı açıklamalara yer veriliyor ve hem korunmak istenen alternatif işletimciler hem de yükümlülüğün muhatabı konumundaki yerleşik işletmeciler için hukuki belirlilik en üst düzeye çıkarılmaya çalışılıyor. Düzenlemenin eki incelendiğinde, BTK tarafından uygulanacak fiyat sıkıştırması testinin AB Komisyonu tarafından ortaya koyulan prensiplere uygun olduğu ve makul derecede etkin sayılabilecek alternatif işletmecileri de koruyarak uzun vadede piyasayı daha rekabetçi hale getirmeyi amaçladığı görülüyor.

Sonuç olarak; dünyanın farklı ülkelerinde çalışan ve her biri alanlarında uzman olan hukukçu, mühendis ve iktisatçıların bir araya geldiği bir proje takımı ve BTK uzmanlarının yaklaşık bir yıl süren sıkı çalışmalarının en önemli meyvelerinden olan bu düzenleme, ülkemiz elektronik haberleşme pazarlarının özellikle de perakende seviyesini çok daha rekabetçi kılma potansiyeli taşıyor.

Reklamlar