Asgari ücret tarifesi rekabete aykırı mı?

İtalya Rekabet Otoritesi, İtalya Barosu’na (Consiglio Nazionale Forense) yönelik inceleme başlattı. İncelemenin konusunu, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkındaki Anlaşma’nın 101. maddesinin (paralel bir deyişle Türk Rekabet Kanunu’nun 4. maddesinde yer alan kuralların) ihlal edildiği iddiası oluşturuyor.

Mercek altına alınan iki esas konu bulunmakta. Konunun Türkiye paralelindeki kurallarını hatırlatmadan önce, kısaca bu iddialardan bahsedelim:AA018608

  1. Asgari Ücret Konusu: İtalyan Barosu’nun internet sitesinde, avukatlık hizmetine dair ücret tarifeleri yer alıyordu. Halbuki bu tarife, rekabet kurallarına aykırılık teşkil edebileceği gerekçesiyle İtalyan Hükümeti tarafından iptal edilmişti.
  2. Reklam Konusu: Baro, avukatların hangi durumlarda internet üzerinden reklam yapmalarının yasaklandığına ilişkin Bilgi Notu yayınlamıştı.

Bu iki konunun Rekabet Otoritesi’ni rahatsız etmesinde, yine iki temel neden bulunuyor. Bunlardan ilki, avukatların pazara olması gerektiği şekilde giriş yapabilmesinin önüne geçiliyor olma şüphesi. İkincisi ise, asgari ücret tarifesinin varlığı sebebiyle tüketicilerin daha düşük ücretlerden faydalanma imkanının önüne geçildiği düşüncesi.

Kararın sonucunu hep birlikte göreceğiz, ancak aynı konunun Türkiye’de de incelendiğini söylemişken, bu incelemeden de bahsetmemek olmaz (reklam yasağı konusuna hiç girmiyorum bile).

Rekabet Kurulu 2003 yılında Türkiye Barolar Birliği’nin avukatlık asgari ücret tarifesi ile işyerlerinde istihdam edilen avukatların ücretlerinin belirlenmesi iddiasına yönelik bir önaraştırma yürütmüştü. Rekabet kuralları gereği iki uygulamanın da rekabeti kısıtladığı açıktı; ancak ilk  uygulamanın yasal dayanağını doğrudan Avukatlık Kanunu oluşturuyordu.  Dolayısıyla Rekabet Kurulu da, “TBB’ye Kanunla açıkça asgari ücret belirleme yetkisi verilmiş olduğundan, şikayete ilişkin yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.” sonucuna ulaşmıştı. Buna karşılık ikinci uygulamanın Avukatlık Kanunu ile Türkiye Barolar Birliği’ne verilen yetkinin kapsamına girmediği görülmüş ve yasal düzenleme değişikliği talebi ile TBMM, Başbakanlık ve ilgili Bakanlık nezdinde girişimlerde bulunulmasına karar verilmişti. Bu konuda şanslı olmayan TMMOB ise benzer konudan dolayı para cezasına tabi tutulmuştu. Dönemin Kurum Başkanı da, meslek oda ve birliklerinin “tavan” fiyat belirleme yetkisini “sabit fiyat” olarak ele aldıklarını söylemişti.

Birçok ülkede profesyonel mesleklere ilişkin düzenlemeler ve bu düzenlemelerin rekabeti kısıtlayıcı etkileri uzun zamandır tartışılmakta. Türkiye’de ise bu alanda atılan adımlar sınırlı görünse de, en azından birliklerin bu tarifelerini “tavsiye” nitelikleriyle yayınlamaları olumlu görülüyor.

Reklamlar