Tüketici Hakları ve Rekabet: Dünya Liginde Neredeyiz?

Geçen hafta içinde bir Kindle kullanıcısı olarak Amazon’dan aşağıda tam metnini vereceğim mektubu e-posta yoluyla aldım. Biliyorsunuz Kindle, satın alınan elektronik kitapların okunmasında kullanılan bir aygıt. Geçtiğimiz günlerde ABD’de kitap yayıncılarının aralarında anlaşarak fiyatları artırdığı yönündeki rekabet davaları sonuçlanmaya başladı. İşte bu mektup, bir Kindle kullanıcısı olarak söz konusu davaların ele aldığı rekabet ihlallerinden benim de mağdur olduğumu, bu mağduriyetimin otomatikman nasıl giderileceğini bildirmek üzere bana gönderilmiş. Bir bakıma rekabet ihlalinden zarar gören tüketicilerin dünyada nasıl tazmin edildiğinin güzel bir örneği.

ED000043Bizde durum nasıl diye soracak olursanız, maalesef 1994 yılında yasalaşan 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un zararın 3 katına kadar tazmin edilmesine yönelik hükmü 20 yıldır ortada olmasına rağmen, halen karara bağlanmış 1 kuruşluk tazminat kararı mevcut değil. Buna yönelik davalar enteresan bir şekilde bekletici mesele, zamanaşımı gibi içtihat veya kanun değişikliği yoluyla çabucak çözümlenecek usul meseleleri olmasına rağmen, rekabet politikasına yön veren büyüklerimizin ajandasına girememiş durumda. Bunun neticesinde rekabeti ihlal edip ceza alan teşebbüsler (bu cezaların yüksekliğinden yakınsalar bile), yarattıkları özel zararlardan pratikte sorumlu tutulmuyorlar. Uygulamada yürüyen birkaç dava olmasına rağmen, kararın ancak Rekabet Kurulu kararının kesinleşmesinden sonra verilebilmesi nedeniyle, zarar görenlerin hakkettikleri tazminata ulaşmaları 5-6 yılı bulabiliyor. Dahası, bu tür davaların ön planda olmaması sonucu rekabet hukuku ile ilgili tüm yük Rekabet Kurumu’nun sırtına kalıyor, içtihat çeşitliliği yaratılamıyor.

Türkiye’de durum böyle iken AB’de de manzara pek farklı değil. Ancak AB Komisyonu’nun rekabet politikasında özel hukuk davalarının önemini anladığını geçtiğimiz Haziran ayında yayınladığı “Commission recommends Member States to have collective redress mechanisms in place to ensure access to justice” adlı tavsiyesinden anlıyoruz.

Umarım, AB üyeliği yolunda biz de bu tavsiyeye uygun düzenlemeleri kısa sürede hayata geçiririz ve bize de Türkiye’de aşağıdaki gibi “yav hukuk düzeni ne güzel işliyor…” yorumunu yapabileceğimiz mektuplar gelir.

Bana gelen mektup…

“Sevgili Kindle Kullanıcısı,

Geçtiğimiz aylarda, bazı büyük yayınevleri ve bazı ABD eyalet başsavcıları arasında bir takım rekabet ihlalleri ile ilgili varılan hukuki uzlaşma neticesinde, dahaBOS004997 önce yaptığınız bazı Kindle kitap alımlarınız için alacak (kredi) almaya hak kazandığınızı bildirmiştik. Arada geçen sürede iki yayınevi daha eyalet başsavcıları ve yığın davacıları ile anlaşmıştır. Bu durumda alacağınızda bir artış söz konusu olabilir. Bu uzlaşmalar hakkında mahkemeden gelen resmi bildirim aşağıdadır.

Alacağınızı tahsil etmek için sizin bir şey yapmanıza gerek yoktur. Mahkemenin uzlaşmaları Aralık 2013 tarihinde onaylaması ve temyize gidilmemesi durumunda, Kindle ve basılmış kitap için de kullanabileceğini krediler otomatik olarak Amazon.com hesabınızda tanımlanacaktır. Kredi hesabınızda tanımlandığı anda sizinle irtibat kuracağız. Mahkeme uzlaşmaları onaylayana kadar tam miktarı bilemediğimiz için, bu miktar uzlaşmalara tabi Kindle kitaplarınız başına tahminen 0,73$ ile 3,06$ arasında olacaktır. Bundan yararlanabilmek için bir ABD fatura adresine sahip olmanız ve 1 Nisan 2010 ve 21 Mayıs 2012 tarihleri arasında Hachette, HarperCollins, Simon & Schuster, Penguin ve Macmillan tarafından yayımlanmış Kindle kitaplarından almış olmanız gerekmektedir. Hukuki Uzlaşmanın maliyetleri de bu yayınevleri tarafından karşılanmaktadır. Uzlaşmalar hakkında daha fazla bilgi almak için www.amazon.com/help/agencyebooksettlements bakınız.

Hesaba eklenecek olan kredilere ek olarak, Uzlaşmalar yayınevlerinin E-kitap fiyatları üzerindeki kontrolüne kısıtlama getirmiştir. Bunun okuyucular için büyük bir kazanç olduğunu düşünüyoruz.

Kindle müşterisi olduğunuz için teşekkür ederiz.

Amazon Kindle Takımı

==========================================================

Uzlaşma Numarası (ID): ….

E-Kitap Uzlaşma Fonu’nun Faydaları

Kayıtlardan anlaşıldığı üzere Eyalet Başsavcısı ve Yığın Davacıları ile uzlaşan Holtzbrinck Publishers, LLC (“Macmillan”) ve Penguin Group (USA) Inc. (“Penguin”) isimli E-kitap yayınevlerinden tarafınıza ödeme yapılmasına hak kazandınız. Uzlaşma, Macmillan ve Penguin’e yönelik rekabet davalarında davacıların iddialarını hükme bağlamıştır. Amazon bu vakalarda dava edilmemiştir. Amazon bu bildiriyi müşterilerine hizmet amaçlı yayımlamaktadır.

Uzlaşmanın Sağladıkları

Macmillan ve Penguin Uzlaşmaları, mahkeme tarafından önceden onaylanmış uzlaşmalar ile beraber, 1 Nisan 2010  – 21 Mayıs 2012 arasında ilgili yayınevlerinin E-kitaplarını almış müşterilere ödenmek üzere 162,25 milyon Dolarlık bir fon yaratmaktadır. Mahkeme Macmillan ve Penguin Uzlaşmalarını onaylarsa, sizin gibi hak sahibi müşterilerin E-okuyucu hesaplarına otomatik olarak kredi yatırılacaktır. Bu kredi sadece E-kitap ve basılmış kitap alımı için kullanılabilecektir. Size yapılacak olan ödemenin miktarı Amazon tarafından E-okuyucu hesabınızda ilgili yayınevlerinden yaptığınız E-kitap alımlarına göre hesaplanmıştır.

Haktan Nasıl Yararlanacağınız

Daha önceden bu hakkı kazandığınız için, krediyi almak için herhangi bir şey yapmanıza gerek yoktur. Kredi Amazon tarafından hesabınızda otomatik olarak tanımlanacak, bu gerçekleştiğinde de size ne zaman kullanılmaya hazır olacağı bir e-posta ile haber verilecektir. Bu bildiri Macmillan ve Penguin Uzlaşmaları için olsa da, uzlaşan tüm yayınevlerinden size ödenecek tutar birleşik ve bütün bir kredi olarak E-okuyucu hesabınıza yatırılacaktır. (Eğer E-kitapları birden fazla perakende satıcıdan aldıysanız, krediyi nasıl alacağınız hakkında değişik talimatlar bildiren bildiriler alabilirsiniz ya da o perakendeci için Hak Talebi Formu doldurmanız gerekmektedir. Her bir perakende satıcıdan farklı haklar alacağınız için her birinden gelen spesifik talimatları takip etmeniz gerekmektedir.)

Uzlaşma internet sitesi: www.EBookAGSettlements.com.

Diğer Haklarınız 

Kendinizi Macmillan ve/veya Penguin Uzlaşmalarından hariç tutarak kendi dava hakkınızı saklı tutabilirsiniz. Kendinizi hariç tutarsanız, hariç tuttuğunuz Uzlaşmadan herhangi bir menfaat elde edemezsiniz. Kendinizi hariç tutmazsanız, Macmillan ve/veya Penguin Uzlaşmaları hakkındaki itirazlarınızı sunabilirsiniz.

21 Ekim 2013 tarihine kadar yazılı Exclusion Form formunuz postalanmış olmalıdır. Geçerli bir Exclusion Form ve itiraz hakkında daha detaylı bilgiler için lütfen Uzlaşma internet sitesini ziyaret ediniz.

Apple Inc.’e karşı açılmış olan rekabet davası devam etmektedir. Bu Uzlaşmalar bağlamındaki herhangi bir işleminiz (açtığınız davalar), farklı bir davadaki haklarınızı engellemeyecektir.

Mahkemenin Uzlaşmaları onaylayıp onaylamamayı değerlendireceği duruşma 6 Aralık 2013 tarihinde saat 15.00’da gerçekleşecektir. Siz ya da avukatınız duruşmada bulunabilir ve söz hakkınızı kullanabilirsiniz.”

Reklamlar