Cezadan Muaf Olmanın Yolu: Pişmanlık!

BOS001927Geri sayım bitti. Pişmanlıkla ilgili belirsizlikleri kaldırmak adına hazırlanan Kılavuz fırından çıktı!

Rekabet hukuku uygulamasında ilk defa 2009 yılında yayımlanan Pişmanlık Yönetmeliği ile bu adım atılmış, sonrasında Rekabet Kurumu bünyesinde Kartel ve Yerinde İnceleme Destek Birimi görevlendirilmişti. Şirketlerin rakibini ihbar ederek ceza almaktan kurtulmalarını sağlayan bu çözüm için önceleri racona ters dense de, neyin rasyonel olduğuna ilişkin bilinç yavaş yavaş da olsa oluşturuldu. Hele ki, Avrupa’da artık cezaların tamamına yakını bu şekilde ortaya çıkmışken ve çıkıyorken, yabancı şirketlerin Türkiye ayağında devralma öncesine dair sürpriz ihlallerle karşılaşılıyorken, çözümü pişmanlıkta ve rekabet uyumunda aramak en doğrusuydu.

Öyleyse Kılavuz’a bakalım…

Rekabet Kurumu doğabilecek belirsizlikleri asgariye indirme amacına yönelse de, uygulamada karşılaşılacak farklılıklara yönelik önlemini alıyor. Öyle ki, Kılavuz’daki açıklamalar doğrultusunda değerlendirme çabasında olacağını belirtse de, her somut olayın kendine has özellikleri olabileceğini de hatırlatmakta fayda görüyor.

Kılavuz’da vurgu yapılan konulardan biri ‘başvuran lehine yorum’. Zaten rakibi ihbar etmek fikrine yeni yeni alışılırken, bir de eli boş dönme düşüncesiyle karşılaşmak istemeyen şirketler için, Kurum ile aktif işbirliği yapanların yapmayanlara göre dezavantajlı duruma düşmeyeceği belirtiliyor. Dolayısıyla Kurum, yönetici veya çalışanların birbirleri aleyhine verebilecekleri ifadeler sebebiyle taraflar arasında oluşabilecek menfaat çatışmasının farkında. Bu noktada, pişmanlıktan yararlanma imkanının eski çalışanlara da tanındığı veya teşebbüsten bağımsız başvurunun da yapılabileceği görülüyor. Tüm süreç boyunca Rekabet Kurumu ile işbirliği esas olduğundan, kartel üyeliğine aniden son vermenin dikkat çekeceği durumlarda en azından yerinde incelemeler gerçekleştirilene kadar kartele devam etmeleri ihtimali de öngörülenler arasında yer alıyor.

Başvuruyu ne zaman yapmalı?

Bunu iki başlık altınca cevaplamak lazım. Önaraştırma kararı verilmeden evvel yapılan bir başvuru için, Pişmanlık Yönetmeliği’nde aranan koşul ‘ilk’ başvurunun yapılmış olması. Kılavuz, ihlal sonucuna ulaşılacak delilleri sunmamış olsanız dahi cezadan muaf olma şansınızın olduğunu belirtiyor. Ancak bunu, soruşturma açılmasına gerek olmayacak delil yoksa ceza da olmayacağından, olmayan cezadan muaf tutulmak şeklinde yorumlamamak lazım. Kurul’un her şekilde sunulan delillerle sınırlı olmadığı bir gerçek.

Önaraştırma kararından sonraki dönem için ise, soruşturma raporunun tebliğine kadar yalnızca ilk başvuranın cezadan bağışıklığı söz konusu. İkinci ve devamındaki sıradakilerin yararlanması mümkün değil. Dahası, başvurunun kabulü de Kurul’un elinde ihlal sonucuna ulaşacak delillerin bulunmamasına bağlı tutuluyor. Yani Kurul’un elinde halihazırda yeterli delil bulunuyorsa, ilk başvursanız dahi cezadan kurtulmak mümkün olmuyor, ancak indirimden faydalanmak mümkün.

Takdir yetkisi geniş

Sonuç olarak, delillerin yeterliliği ve sonradan başvuranlara verilecek indirim konusunda Kurul’a geniş bir takdir yetkisi verildiği görülmekte. İndirimin oranı konusunda da aynı şeyi söylememiz mümkün.

Şimdi birkaç soru-cevap ile diğer konuları da netleştirmeyi umuyorum…

  • İhlal tarafları birlikte başvurabilir mi? Hayır. Kartel üyelerinin birlikte başvurması söz konusu değil.
  • Ne tür belgeler gerekir? İspat bakımından yararlı olan belgelere örnek olarak; faturalar, ajanda notları, yazışmalar, seyahat kayıtları, toplantı notları gösterilmiştir. Ayrıca, nihai karar alınana kadar yeni bilgi ve belgeleri de sunma yükümlülüğü bulunmaktadır.
  • Başvuru sahibinin kimliği gizli tutulacak mıdır? Evet. Soruşturma raporunun tebliğine kadar gizlilik söz konusudur. Ancak istisnalar tanımak da mümkün.
  • Kartelin kurucusu da pişmanlıktan yararlanabilir mi? Evet. Kartele liderlik edilmesi, diğer üyelerin uzlaşmaya zorlanması bağışıklığı engellemeyecektir. Ancak fiziksel şiddet veya toplu boykot gibi ağır iktisadi baskı veya tehdit söz konusu ise, yalnızca indirimden faydalanılıyor.
Reklamlar