3. Havalimanına Londra’dan Bir Bakış

Londra, yıllık 130 milyonun üzerinde bir yolcu trafiğiyle (İstanbul – 50 milyon yolcu) hava taşımacılığı konusunda dünyanın en işlek şehirlerinden biri olma unvanını kimseye kaptıracak gibi gözükmüyor.Pazar bu denli büyük olunca doğal olarak rekabet kurallarına ilişkin tartışmalar da sektörün yakasını bırakmıyor.

616021.TIFLondra’da üç büyük havalimanı var: Heathrow (69 milyon yolcu), Stansted (33 milyon yolcu) ve Gatwick (18 milyon yolcu). 2009 yılında alınan İngiliz Rekabet Otoritesi kararına kadar tüm Londra havalimanları ile İngiltere ve İskoçya’daki üç havalimanı (Aberdeen, Edinburgh, Glasgow ve Southampton) daha BAA’in portföyünde bulunmaktaydı. Diğer bir deyişle havalimanı yolcu trafiğinin İskoçya’da %90’ını, İngiltere’de ise %60’ını BAA kontrol ediyordu. Daha dar bir pazar tanımıyla sadece güneydoğu İngiltere incelendiğinde ise %60’lık pazar payı %84 düzeyine ulaşmaktaydı.

Hal böyle olunca, özellikle Ryanair gibi ucuz havayolu şirketlerinin de şikayetleri üzerine 2008 yılında Rekabet Otoritesi bir sektör incelemesi yapılmasının yerinde olacağına karar verdi. İnceleme sonucunda BAA’in, Stansted ve Gatwick ile İskoçya’daki büyük havalimanlarından birini (Edinburgh ya da Glasgow) elden çıkartması gerektiğine karar verildi.

Gatwick ve Edinburgh Havalimanları’nın satış işlemi sorunsuz bir şekilde gerçekleştirildi. Ancak sıra Stansted’e geldiğinde BAA işbirliği konusunda hiç de istekli bir tablo çizmiyordu. Tüm Londra hava trafiğinin dörtte birini sağlayan bir havalimanını kaybetmek BAA’in piyasa gücünün önemli ölçüde sınırlanması anlamına geliyordu. Zira eldeki veriler ve Otorite’nin incelemeleri de söz konusu pazar gücünün BAA’in çıkarları doğrultusunda kullanılmasına müteakip piyasanın beklenenin altında bir performans sergilemesine neden olduğuna işaret etmekteydi.

Bu süreç sonunda beklenen gerçekleşti ve Stansted Havalimanı’nın önümüzdeki ay içerisinde Manchester Airports Group (MAG)’a devri kesinlik kazandı. Bir kamu şirketi olan MAG daha önce Gatwick havalimanının satış sürecine de dahil olmuş ancak taraflar arasında bir anlaşma sağlanamamıştı.

Bir süre Edinburg havalimanıyla da ilgilenen MAG, sonunda Stansted’in yeni sahibi olarak portföy büyüklüğünü yolcu trafiği bakımından ikiye katlamış bulunuyor (41 milyon yolcu). Bu yeni düzende, sektör paydaşlarının en büyük beklentisi hizmet ücretlerinde bir düşüş yaşanacağı ve özellikle ucuz havayolu şirketlerinin sektörde kendilerine daha rahat yer bulabileceği doğrultusunda.

3 Mayıs’ta ihalesi yapılacak olan İstanbul 3. Havalimanı’nın, projeye verilen önem ve planlanan hizmet kapasitesi bakımından sektör üstünde belirgin bir etki doğurması bekleniyor. Atatürk Havalimanı 2011 yılında tam kapasiteyle çalışarak 40 milyon yolcuya hizmet verirken yeni yapılacak olan havalimanının 150 milyon yolcu kapasitesine sahip olacak olması, havalimanı işletmecisinin seçim sürecinin ne denli önemli olduğunu vurgular nitelikte.

İhaleye katılımcıları netleştiğinde ilgili otoritelerin gerekli incelemeleri yerine getirmesi sektörün geleceği için önemli. Antalya Gazipaşa Havalimanı için yapılan coğrafi pazar analizinin bir benzerinin 3. Havalimanı için de yapılması kilit role sahip. Zira ilgili coğrafi pazara Sabiha Gökçen Havalimanı’nın dahil edilip edilmemesi işletme hakkının TAV’a verilmesine ilişkin belirleyici bir unsur.

Reklamlar