VOIP İçin Kullanım Hakkı

BTK’nın yakın zamanda Grid Telekom’a yönelik yürüttüğü soruşturma ve aldığı karar, VOIP hizmeti sunan veya sunmayı planlayan işletmeciler bakımından önemli sonuçlar doğurabilir. Çünkü BTK bu kararı ile VOIP hizmetlerini kullanım hakkı almadan sunan Grid Telekom’u, yetkilendirme belgesi dışında kalan bir hizmet sunduğu gerekçesiyle cirosunun binde biri oranında cezaya çarptırdı.

BOS004997Konuyu biraz açabilmek için, Türkiye’deki yetkilendirme rejimini çok kısaca açıklamakta fayda olacaktır. Yetkilendirme, BTK’nın işletmecilere elektronik haberleşme sektöründe faaliyet göstermek üzere yetki vermesi anlamına gelmektedir ve bildirim ve kullanım hakkı olmak üzere iki şekilde verilmektedir. Bildirim suretiyle yetkilendirmede, elektronik haberleşme hizmeti sunmak isteyen işletmecinin BTK’yı usulüne uygun bir şekilde bilgilendirmesi yeterlidir. BTK’nın ayrıca izninin alınmasına gerek yoktur. Kullanım hakkı ise işletmecinin sınırlı kaynak (örneğin frekans, numara ve uydu pozisyonu) kullanımını gerektiren bir hizmeti sunması durumunda gündeme gelir. Haliyle, işletmeciye bu sınırlı kaynak üzerinde bir kullanım hakkı tanınması gerekir.

Grid Telekom kararında BTK şu soruya cevap arıyor: VOIP hizmetlerinin sunulması için BTK’dan kullanım hakkı alınması gerekir mi? Bu noktada esasen VOIP hizmetinin sunulması için sınırlı bir kaynağın kullanılmasının gerekli olup olmadığının incelenmesi gerekiyor. Hatta belki bunun da öncesinde, katma değerli hizmet niteliğinde olan VOIP hizmetinin sunulması için herhangi bir yetkilendirmenin gerekli olup olmadığının dahi sorgulanması gerekebilir.

Şunu hatırlatmak isteriz ki, halihazırda herhangi bir yetkilendirme almadan VOIP ve buna benzer katma değerli hizmet sunmakta olan pek çok “ünlü” şirket de piyasada mevcut. Bunların başında Skype, Viber ve Whatsapp geliyor.

Ancak Grid Telekom kararında BTK, VOIP hizmetleri sunmak için yetkilendirmenin gerekli olduğunu ve ayrıca sadece bildirim suretiyle yetkilendirmenin kabul edilemeyeceğini, mutlaka kullanım hakkının da alınması gerektiğini söylüyor. Bu durumda da akla bazı sorular geliyor doğal olarak…

VOIP hizmetleri hangi sınırlı kaynağı kullanıyor? BTK VOIP hizmetlerinin sunulması için numara tahsisi gerektiğini düşünüyor olacak ki, bu kararından sonra Grid Telekom’a bazı numara aralıkları üzerinde kullanma hakkı tanıyor. VOIP hizmetinin teknik boyutu hakkında bilgi sahibi olmadığımız için bu gereklilik konusunda bir yorum yapmak imkânsız. Ama bu durumda bir gariplik olduğu da açık. Madem VOIP hizmetinin sunulması için numara tahsisi gerekiyordu, o zaman bu karara kadar herhangi bir kullanım hakkı olmayan Grid Telekom bu hizmetleri nasıl sunuyordu? Acaba Grid Telekom bu numaraları BTK’dan izinsiz mi kullanıyordu (tabi böyle bir şey mümkünse) yoksa numara tahsisi aslında bir zorunluluk değil mi?

Ancak belki de en önemli soru şu. VOIP hizmetini BTK tarafından yetkilendirmeden sunan Skype ve Viber gibi firmaların akıbeti ne olacak? Bunlar da BTK tarafından cezaya çarptırılacaklar mı? Yoksa bu yetkilendirme gerekliliği sadece Türkiye’de kurulu şirketler bakımından mı söz konusu?

Zaten yeterince karışık bir konuda bu kadar fazla sayıda soru işaretini arka arkaya dizmek zorunda kalmak istemezdik. Ancak ana düşünce olarak şunu söylemekte fayda var ki, Grid Telekom kararı VOIP hizmetleri bakımından oldukça önemli bir karar ve ileride bu hizmetler yaygınlaştıkça daha çok gündeme gelebilir. Ayrıca şunu da belirtmek isteriz ki, bu güne kadar doğası gereği oldukça yoğunlaşmış bir yapıda olan sabit ve mobil iletişim hizmetleri pazarları, VOIP’in yaygınlaşması ile çok daha rekabetçi bir hal alabilir. Dolayısıyla temel görevleri arasında piyasalardaki rekabeti korumak olan kuruluşların da, bu hizmetlerin gelişimine yardımcı olmak konusunda mümkün olduğunca (hukuk kurallarının el verdiği ölçüde) hassas davranması faydalı olacaktır.

Reklamlar