Hey Taksi!!

Taksi problemi sadece İstanbul’a özgü değil. San Francisco sakinleri de gereken anda gereken yerde taksi bulamamaktan, dakikalarca araç beklemekten şikayetçi. Yakın zamanda, Uber “araç kiralama firmasının” bu soruna getirdiği çözüm ise tartışmaların daha da alevlenmesine San Francisco Ulaşım Hizmetleri Departmanı’nın (SFMTA) olaya dahil olma ihtiyacı duymasına neden oldu.

255646770_7211d0e9e1_zDünyada birçok ulaşım hizmetleri piyasasında olduğu gibi taksi şirketleri de merkezi regülasyona tabi şekilde faaliyetlerini yürütüyorlar. Regülasyonun can alıcı noktası ise şehir sınırları içerisinde hizmet veren taksi sayısının merkezi olarak yapılan bir arz & talep tahminiyle düzenlenmesi. SFMTA şu anda San Francisco’da sadece 1500 taksiyi lisanslamış durumda ve ufukta lisans sayısına dair herhangi bir artış gözükmüyor. San Francisco sakinleri şiddetli bir şekilde hizmet veren taksi sayısının yetersizliğinden yakınırken, taksiciler ise bu durumun bir yanılsamadan ibaret olduğu görüşünde hemfikir.

Objektif bir incelemede bulunulduğunda, aslında her iki tarafa da hak vermek mümkün. Müşteriler özellikle iş çıkış saatleri gibi trafiğin yoğunlaştığı aralıklarda beklenilen hizmeti alamamaktan yakınırken, taksi işletmecileri ise gündüz saatleri ve haftaiçi geç saatlerde çok düşük bir doluluk oranıyla çalışmaktan şikayetçiler. Diğer bir değişle sorunun asıl kaynağı, hizmet veren taksi sayısının talepteki hızlı değişimlere cevap verememesi.

İşte bu noktada Uber devreye giriyor!

Asıl faaliyet alanı araç kiralama hizmetleri olan Uber, teknolojinin nimetlerinden faydalanarak sözü geçen arz-talep dengesizliğinden önemli bir kazanç kaynağı oluşturmuş durumda. Cep telefonu uygulamaları ve GPS servislerinin kullanımı yoluyla San Francisco sakinlerine 7/24 ve istedikleri mevkide “kısa dönemli araç kiralama hizmeti” sunmaya başlayan Uber, bu şekilde taksicilik piyasasında dengeleri temelden sarsmış bulunuyor.

Müşteriler edindikleri bu yeni hizmet karşılığında ceplerinden bir miktar daha fazla para çıkmasından şikayetçi değiller. İstedikleri anda hiçbir kötü sürprizle karşılaşmadan hizmet alabilmek müşteriler için yeterince tatmin edici gözüküyor. Taksicilerin olaya bakışı ise oldukça farklı. Talebin tavan yaptığı ve kazançlarının önemli bölümünü elde ettikleri aralıklarda müşteri portföylerinin kayda değer bir kısmını bu yeni işletmeciyle paylaşıyor olmak rahatsızlık verici. Üstelik  yeni rakipleri taksi lisansı gibi önemli maliyetlere de katlanmayarak tatmin edici bir kar marjı yakalamış durumda.

Tahmin edileceği gibi bu noktada işler kızışıyor ve devreye California Public Utilities Commission giriyor. Uber’i bir taksi şirketi olarak kabul eden Komisyon, Uber için yürütmeyi durdurma kararı almış durumda. Ancak Uber yakaladığı avantajı kolaylıkla bırakmaya pek niyetli gözükmüyor. Önümüzdeki günlerde davanın nasıl bir gelişme izleyeceğini göreceğiz.

Reklamlar