Otomotivciler Bakmadan Geçmesin

AB’de gerçekleştirilen Tüzük değişikliğiyle otomotiv sektörüne yönelik rekabet kurallarının revize edildiğinden bahsetmiştik. Ancak Komisyon otomotiv sektörüyle ilgili çalışmalarını söz konusu tüzük değişikliği ile sınırlamadığını geçtiğimiz günlerde yayınladığı “Motorlu Taşıt Sektöründe Rekabet Kurallarının Uygulanması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Kılavuzu” ile gösterdi.

Bu çalışma Rekabet Kanunu ve ikincil mevzuat bakımından AB’yi temel alan ülkemiz bakımından da yol gösterici olabilir. Zira otomotiv sektöründe rekabet hukuku uygulamasının AB’deki yeni Tüzük ve kılavuzlarla uyumlu hale getirilmesi uzun süredir merakla beklenen bir konu. Hatta uyumlaştırma sürecinin biraz geç kaldığını söylemek mümkün.

Peki Sıkça Sorulan Sorular Kılavuzu Ne Anlatıyor?

Komisyon yeni tüzük sonrasında sektör hakkında kendisine yöneltilen sorulardan yorulmuş olacak ki bu soruların açıklamalarına ayrı bir çalışmada yer vermeyi ve böylece şirketler ile tüketicileri otomotiv sektöründeki rekabet kuralları bakımından aydınlatmayı uygun gördü.

Kılavuz başlıkları altında pek çok konuya açıklık getiriliyor. Bu kapsamda başlıklar altında Komisyon’un yer verdiği açıklamalara kısaca bir göz atalım.

1.        Garanti

Komisyon, garanti kapsamında yer almayan bakım onarım hizmetlerinin araç üreticisinin yetkili servis ağından alınması gerektiğine ilişkin zorlamaların ve yine garanti kapsamı dışındaki yedek parça değişimlerinde araç üreticisine / üreticinin belirlediği bir sağlayıcıya ait yedek parça kullanılmasına ilişkin dayatmaların AB rekabet kurallarını ihlal edeceğinin altını çiziyor.

Zira bu tür dayatmaların ilgili pazarın bağımsız tamircilere kapatılmasına veya yedek parça üretim ve dağıtımı bakımından alternatif kanalların kapanmasına yol açabileceğini belirtiyor. Ancak unutulmaması gereken, bu kuralların garanti süresi içindeki arızaların bedelsiz olarak tamir edilmesi halinde uygulanmadığıdır.

Komisyon’a göre kısıtlamalara el broşürlerinde veya sözleşmelerde yer verilip verilmediği herhangi bir önem taşımıyor. Tüketicinin bağımsız tamircilerden hizmet alması veya alternatif yedek parça kullanması halinde garantisinin sona ereceğini bilmesi bu konuda bir kısıtlama getirildiği anlamına geliyor. Aynı şekilde garanti konusunda yukarıda belirtilen zorlama veya dayatmanın araç üreticisinden bağımsız bir biçimde yetkili servis veya sigorta şirketleri tarafından yapılması da rekabet kurallarının ihlal edildiği anlamına geliyor.

2.        Finansal Kiralama

Komisyon, şirketler arasındaki finansal kiralama sözleşmelerinin Motorlu Taşıtlar Grup Muafiyeti Tüzüğü kapsamında olmadığını belirtiyor. Ancak finansal kiralamaya ilişkin bir sorunun Komisyon’a sıkça yönlendirilmesinden dolayı şu soruya açıklık getirme ihtiyacı duymuş:

Sağlayıcı ile bağlantılı bir firmanın finansal kiralama hizmeti sunması halinde bu firma servis hizmetlerinin sağlayıcının yetkili ağından alınmasını veya servis hizmetleri bakımından sağlayıcıya ait yedek parçaların kullanılmasını zorunlu kılabilir mi?

Finansal kiralama şirketi aracın değerini korumak adına bu tür bir zorlamada bulunabilir. Ancak aracın mülkiyeti finansal kiralama sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte kiracıya geçecekse, kiralama şirketi kiracının bağımsız tamirciden hizmet almasını veya alternatif yedek parça kullanmasını engelleyen zorlamalarda bulunamayacaktır.

3.        Yedek Parça

Bu bölümde genel olarak yetkili servislere ve bağımsız tamircilere yedek parça tedarik edilmesi ile ilgili sorulara ve cevaplara yer verilmiş. Bu kapsamda Komisyon, bir yetkili servisin bağımsız tamircilere ürün sağlayıp sağlamamak konusunda özgür olduğunu belirterek bu durumun rekabet kurallarını ihlal etmeyeceğini belirtmiş. Ancak, yetkili servislerin bir araya gelerek bağımsız tamircilere ürün vermemek konusunda anlaşmalarının rekabet kurallarının ağır bir ihlali olacağının altını çizmiş.

Bunun dışında bir araç üreticisinin, yeniden satış amacıyla parça almak isteyen bağımsız tamircilere ürün satmamaları konusunda yetkili satıcılarına bir zorlama getirebileceğine de değinilmiş.

4.        Elektronik Cihazlar

Bu bölümde Komisyon, bir sağlayıcı yetkili servis ağı üyelerinden belirli bir elektronik diagnostik veya bakım onarım cihazı kullanmasını talep edebilir mi sorusuna söz konusu zorlamanın rekabet kuralları bakımından bir ihlal oluşturmayacağı cevabını vermiştir.

5.        Teknik Bilgiye Erişim

Komisyon, araç üreticisinin bağımsız tamircilere teknik bilgi sağlama yükümlülüğü altında olduğunun ve bu bilgiye sahip tek kaynak olması sebebiyle teknik bilgiyi sağlamaktan imtina edemeyeceğinin altını çiziyor.

6.        Yetkili Ağlara Erişim

Genel olarak niteliksel seçici dağıtım sisteminde, sağlayıcı tarafından belirlenen niteliksel kriterlerin bir firma tarafından karşılanması halinde söz konusu firmanın sağlayıcının yetkili ağına dahil edilmesi gerekmektedir.

Buna göre Komisyon, bir sağlayıcının, halihazırda rakip sağlayıcı ağına dahil bir firmayı sırf bu sebeple kendi ağına dahil etmemesinin niteliksel bir kriter olmayacağını ve bu durumun ilgili pazardaki rekabeti kısıtlayabileceğini belirtiyor.

Mehaz aldığımız kurallar bu şekilde. Ey otomotivciler, Kurum’un çalışmalarını ne zaman tamamlayıp ne tür bir uygulamaya geçeceğini henüz bilmesek de, hazırlıklı olmakta yarar var.

Reklamlar