Elmanın Armutla Hesabı

 

Jüriye sunulan deliller
Jüriye sunulan deliller

Yabancı bültenler Apple’ın Kuzey Karolayna Bölge Mahkemesinde Samsung karşısında kazandığı hukuk zaferi haberleri ile dolu. Pazarlardan Haberler olarak,  berber ve şoför esnafı ile gireceğiniz sohbetlerde elinizi güçlendirmek için konu ile ilgili olarak bilgilendirmek istiyoruz.

Biliyorsunuz, iki elektronik şirketi milyar dolarlık patent (endüstriyel tasarım demek daha doğru) davalarıyla dünyanın çeşitli yerlerindeki mahkemelerde kozlarını paylaştılar. Karolayna’nın milli hassasiyetleri ve kırmızı çizgileri olan jürisi, yargıcın kendilerine verdiği 109 sayfalık yol gösterici izahatı değerlendirdi ve Kunuri Boğazı’nda komünistlere karşı omuz omuza çarpışmalarına rağmen Güney Kore’li şirketin milyar dolar tazminat ödemesine hükmetti. Rahmetlinin şirketinin ürettiği iphone ve ipadlerin tasarımlarına dikdörtgen ama yuvarlak köşeli olması hasebiyle benzer ürünler üretmek artık daha ciddi bir risk taşıyacak.

Mahkeme, sadece buluş basamağında bir yenilik taşıyan gelişmelere verilen patentler için değil endüstriyel tasarım dediğimiz dizayn patentlerinin de ihlal edildiğine hükmetti. Bu kapsamdaki toplam 6 patentten 4’ü aslında endüstriyel tasarım, yani ürünlerin fiziksel durumları ile alakalı korumalar. Bu koruma rakibin ürününü taklit ederek bir yanılsamaya neden olunmasının önüne geçmek için verilen bir hak.

Bu davada, devletin gözettiği korumanın pazarı oluşturacak ve Apple’a bırakacak düzeyde olduğunu söylemek mümkün. Ekranına dokunarak zumlama yapılan, dikdörtgen ama yuvarlak köşeli bir telefon üretmek kimseye nasip olmayacak. Peki ya bir dizüstü tasarımı için de aynı şeyi söyleyemez misiniz? Ekranı kapakta olup da klavye ile yüz yüze oturan bilgisayar tasarımı, yukarıdaki tanımdan çok daha biricik değil mi? Ya da ne bileyim bir fare tasarımı? O zaman şu anda sadece o fareyi, o dizüstü bilgisayarı ilk yapan şirketin ürünlerini kullanıyor olurduk ve muhtemelen iki katı para ödüyor olurduk. Bu ne Steve Jobs aşkı kardeşim!

Fikri mülkiyet hakları, sahibine tekel hakkı verir ama bu, pazarda hiç rakibi olmayacağı anlamına gelmemeli. Apple gibi hakim durumda bir firmanın bu saatten sonra yapacağı hiç bir şeye benzer bir ürün çıkarılamaz, ne tablet bilgisayar ne de akıllı telefon. Kuzey Karolayna mahkemesi kararına saygılıyız, dava temyiz sürecinde olduğu için de daha falza yorum yapmak istemiyorum ama başka ülkelerde de başka kararlar çıkarsa bu işten sadece avukatlar ve danışmanlar kazanır gibi geliyor. Jüri akıllı olsun!

Reklamlar