Yeni RTÜK Kanunu Medyada Çoğulculuğun Önünü Açabilecek mi?

2011 yılı içinde RTÜK Kanunu’nun* yürürlüğe girmesi medya sektöründe heyecan yaratmıştı. Hatırlayacak olursak, Yeni RTÜK Kanunu eskisine paralel olarak medya sektörüne yönelik içerik regülasyonu (reklam süreleri, yayın içeriğinin denetimi vb.) bakımından değişiklikler içerirken, çoğulculuğun sağlanması, bir başka deyişle tekelleşmenin önlenmesi bakımından da pek çok yeni düzenlemeyi bünyesinde barındırıyor.

Yeni RTÜK Kanunu’nun kabul edilmesinin ardından ikincil mevzuatta da peşi sıra pek çok yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının elde ettiği ticari iletişim gelirlerinin denetimi ve bu gelirler üzerinden alınacak üst kurul paylarının ödenmesine ilişkin yönetmelik, kablolu yayın yönetmeliği ve uydu yayın yönetmeliği ilk akla gelenler…

Bu düzenlemeler arasında en son 2011 yılının Aralık ayında yürürlüğe giren “Birden Çok Medya Hizmet Sağlayıcıya Ortaklıkla İlgili Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” ise ayrıca ele alınması gereken bir niteliğe sahip. Zira Yönetmelik “medya sektöründe çoğulculuğun sağlanmasını” teminen ayrıntılı düzenlemelere sahip:

Yönetmelik’in 1. Maddesine baktığımızda söz konusu kuralların “yayın hizmetleri alanında, çoğulculuğun güvence altına alınması ve yoğunlaşmanın önlenmesi” amacıyla getirildiğini anlıyoruz. Yönetmelik ile getirilen düzenlemeler ise temel olarak şu şekilde:

  • Bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak ortak olduğu karasal yayın lisansına sahip (radyo, televizyon vb.) medya hizmet sağlayıcı kuruluş sayısı 4’ü geçemeyecek.
  • Yabancı bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan ortak olacağı medya hizmet sağlayıcı kuruluş sayısı ise 2’yi geçemeyecek.
  • Yabancı bir gerçek veya tüzel kişinin dolaylı ortaklık dâhil ortak olabileceği karasal yayın lisansına sahip medya hizmet sağlayıcı kuruluş sayısı 4’ü geçemeyecek.
  • Kuruluşların yayın lisansı taleplerinin değerlendirilmesinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların hisse devri, birleşme ve devralma gibi ortaklık yapılarında değişikliğe neden olan işlem ve taleplerinde bu kurallara göre değerlendirme yapılacak.
  • Bir gerçek veya tüzel kişinin medya hizmet sağlayıcı kuruluştaki dolaylı ortaklığı tespit edilirken bu kuruluşta hisse sahibi bulunan veya hisse devralacak tüzel kişiler ile varsa bunların tüzel kişi ortaklarının ortaklık yapılarının zincirleme bir şekilde gerekirse gerçek kişilere ulaşılıncaya kadar tespit edilecek.
  • Birden fazla medya hizmet sağlayıcı kuruluşta doğrudan veya dolaylı ortak olduğu halde bu kuruluşların yıllık toplam brüt ticari iletişim geliri sektörün toplam ticari iletişim gelirinin %30’unu aşamayacak.

Görüldüğü üzere, Yönetmelik ile getirilen düzenlemeler “çoğulculuğun” sağlanması bir başka deyişle medya sektöründe kontrolün tek bir kişinin elinde olmasının tehlikelerini önlemek bakımından önemli. Dolayısıyla, pazar payı ve lisans sahipliği hakkındaki bu sınırlamaların düzenleyici otorite RTÜK tarafından ektin bir şekilde uygulanması sağlıklı bir medya sektörünün oluşmasında altın kural niteliğinde.

*6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun

Reklamlar