Havayolu Şirketine Devlet Yardımında Rekabet Engeli

Avrupa Komisyonu, Macaristan’ın ulusal havayolu şirketi Malev’e verdiği devlet yardımlarının kanuna uygun olmadığını belirterek, bu yardımların Malev’den tazmin edilmesine karar verdi.

Konunun çıkış noktası; finansal olarak zor durumda bulunan Malev’in özelleştirilmesi ve sonrasında yeniden kamulaştırılması kapsamında Malev’e tanınan sermaye yardımları, hissedar borçlarının ve vergi borçlarının ertelenmesi gibi devlet yardımlarının incelenmesi için Komisyon’un konuyla ilgili soruşturma başlatması.

AB kurallarına göre maddi anlamda zor durumda olan bir şirket ancak Kurtarma ve Yeniden Yapılandırma Kılavuzundaki katı kuralların karşılanması halinde devlet yardımı alabiliyor. Macaristan otoriteleri tarafından Malev’e tanınan haklar ise bu kriterleri karşılamıyor.

“Pazardaki rekabet bozuldu..”

Karara göre Malev mevcut iş modeli altında tekrar nasıl etkin hale geleceğini kanıtlayamadı. Malev’in iş planı, tanınan devlet yardımının yeniden yapılandırma maliyetine katkısının ne olacağına dair hiçbir delil içermiyor ve pazardaki rekabetin bozulması sorununa herhangi bir çözüm üretmiyordu. Daha da fazlası, Malev zaten önceki yıllarda da devlet yardımı almış bir teşebbüstü.

Sonuç ise, Malev’e tanınan ekonomik avantajların pazardaki rekabeti bozduğu. Hatta bu sorunun ancak Malev’e tanınan yardımın tazmin edilmesiyle giderileceğinin altı çiziliyor. Karar, Komisyon’un ilgili pazarda devlet yardımıyla bozulan rekabetin ortadan kaldırılması veya en azından bozulan rekabetle mücadele ederek tüm oyuncular için fırsat eşitliği yaratmaya çalışması bakımından önemli. Kararda, süreç boyunca (yani 2007-2010 yılları arası) ne miktarda yardım verildiği belirtilmiyor, ancak soruşturmanın kapsadığı yardımlar şöyle: 76 Milyon Euro kredi, 4.3 Milyar Forint nakit dengesi, 13.8 Milyar Forint kamu borcu ertelemesi, 31.1 Milyar Forint sermaye artırımı, 14.9 Milyar Forint hissedar borcu.

Türkiye açısından bir hatırlatma yapalım. 2010 yılında devlet yardımlarıyla ilgili çalışmalar kapsamında  “Devlet Desteklerinin İzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanun” yürürlükte. Bu kapsamda kanuna uygun olmayan devlet desteği ve desteğin geri alınmasına ilişkin düzenlemelere yer veriliyor. AB uygulamalarını ve kurallarını büyük ölçüde takip eden Türkiye’nin, benzer şekilde, kanuna uygun olmayan devlet desteklerinin tazmin edileceğinin de kurala bağlandığı unutulmamalı.

Reklamlar