Pişmanlık Raconu Bitirir mi?

2009 yılının başlarında Türk Rekabet Hukuku’na pişmanlık sisteminin kabulü, herkesi çok heyecanlandırmıştı. Herkesi heyecanlandırdı derken, bir Nihat Doğan ve İsrail ilişkileri kadar değil tabii ki… Pişmanlık; taraf olduğunuz bir karteli Rekabet Kurumu’na deliller sunarak ihbar etmek demek. Pişmanlık Yönetmeliği’nin yayınlanması akabinde “rekabet hukukunda pişmanlık” konulu bir sempozyuma gittiğimde; tartışmaların Pişmanlık Yönetmeliği ile ilgili teknik, hukuki konulardan ziyade, “bu bize ters arkadaş, bizde ispiyonculuk olmaz” üzerine yoğunlaştığını görmek, o sıralar harıl harıl pişmanlık üzerine yüksek lisans tezi yazmakta olan beni, derin duygulara gark etmişti.

Ancak görünen o ki, rekabet hukukunda kartellerin ortaya çıkarılmasında en etkin yol olan pişmanlık uygulamaları, ülkemizde de yavaş yavaş uygulanmaya başlıyor. Buna son bir örnek de, Rekabet Kurulu’nun Sun Express ve Condor Havayolları hakkında yürüttüğü soruşturma…

Genel itibariyle Doğu toplumlarında pişmanlık uygulamasına insanlar şüpheci yaklaşmaktalar. Bu durum Pişmanlık programlarının gayri resmi adının ispiyonculuk olmasından kaynaklanıyor. Ee tabi bizde de ispiyonculuk racona ters. Ancak iş şirketlere geldiğinde, ortaya çıkan tercih; tüm sene çalışıp emek emek oluşturulan cironun belirli bir yüzdesini ceza olarak ödemek, belki o seneyi zararla kapatmak ve durumu ifşa etmek arasında… Bu da birçok durumda şirketler için pişmanlık hükümlerinden yararlanmayı daha rasyonel hale getiriyor. Sonuçta kimse, ayıp olur diye milyonlarca lira ceza ödemek istemez.

Rekabet Kurulu geçtiğimiz günlerde, Sun Express ve Condor Havayolları hakkında yürüttüğü soruşturmada aldığı kısa kararı yayınladı. Kararda her iki teşebbüsün rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma içerisinde olduklarını kabul ederek, Rekabet Kurulu’na pişmanlık başvurusunda bulundukları belirtiliyor. Böyle birden fazla pişmanlık başvurusu olduğunda, ilk başvuruyu yapan “0 ceza” ile paçayı kurtarmakta. Ancak 2. ve daha sonraki başvuru sahipleri de unutulmuyor tabi ki, onlara da verilen cezada başvuru sırasına göre azalan oranlarda indirimler veriliyor. Nitekim Condor Havayolları’na verilen cezada da indirim yapıldığı kısa karar metninde belirtilmiş.

Allah göstermesin bir kartele taraf olursanız, sizden önce bir pişmanlık başvurusu yapılıp yapılmadığını da sorgulama imkanı var. Basit bir biçimde açıklarsak, Rekabet Kurumu’na gidip numaratörden numara alıyorsunuz! Numarayı aldıktan sonra, gişeye gidip işlem yapıp yapmamak size kalmış… İsterseniz pişmanlık başvurusu yapmayabilirsiniz, yaptığınız bu sorgulama gizli tutuluyor. Tabi aldığınız numara 1 değilse, sizden önce birisi o soruşturma için pişmanlık başvurusu yapmış demek oluyor. Bu durum, sizin de hemen bir başvuru yapmanız ve en azından alacağınız cezada indirim almanız için önemli. Zira ne kadar önce başvurursanız cezadan o kadar fazla indirim yapılıyor.

Rekabet Kurumu’nda gerçekten bir numaratör yok tabii ki, sorgulamalar yazılı veya sözlü olarak yapılmakta. Siz veya rekabet hukuku danışmanınız Kurum’a şirketin ismini vermeden “Pardon acaba …. sektöre ilişkin daha önce yapılmış bir pişmanlık başvurusu var mı onu öğrenecektim” diye soruyor. Kurum’daki ilgili birim de “var dostum; geç kaldınız maalesef. Sizi de sıraya yazalım mı?” veya “yok, hemen başvurunuzu alalım isterseniz” diyor. Bundan sonra başvuru yapıp yapmamak size kalmış.

Kafayı ferah tutmak açısından, rakiplerinizle fiyatları falan konuşmamak, rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalara bulaşmamak en iyisi tabii ki… Şüpheleriniz varsa size hemen bir Rekabet Uyum Programı öneririz. Pişmanlık son çare…

Reklamlar