Elektrik Alamadık

Türkiye’nin AB’ye uyum yolundaki adımlarını değerlendiren İlerleme Raporu’nu anlatmaya, Rekabet Faslı ile başlamıştık. Sıra enerjide. Ancak burada pek parlak değiliz.

Sondan başlarsak eğer, enerji alanında istikrarlı bir ilerleme kaydetmediğimiz, Komisyon’un deyişiyle “düzensiz ilerlediğimiz” görülüyor. Elektrik piyasası ve yenilenebilir enerji alanında “iyi”yiz, ancak tam uyum için daha çok çaba gerek. Ayrıca elektrik piyasasında şeffaf ve maliyet esaslı fiyatlandırma mekanizmasının gerektiği gibi uygulanmadığı, doğal gaz sektöründe rekabetçi bir ortam ve hukuki düzenlemelerin hâlâ eksik olduğu belirtiliyor.  Düzenleyici otorite olarak EPDK’nın güçlendirilmesi gerektiği de göze çarpan değerlendirmelerden biri.

Sırayla gidelim…

Arz Güvenliği: Eksik

İlk ele alınan konulardan biri. Arz güvenliği. Kısaca, “yeterli miktardaki kaliteli enerjinin makul fiyatlarla ve kesintisiz olarak temin edilmesi”. Bu alanda sınırlı bir ilerleme kaydettiğimiz söyleniyor. Eylül 2010’da, Türkiye ile Irak arasındaki ham petrol boru hattı anlaşmasının süresinin 5 yıl uzatılarak 15 yıla çıkarılmasına olumlu bakılırken, gaz iletiminde adil ve ayırımcı olmayan kuralların henüz uygulamaya geçirilmediğini de ekliyor.

Elektrik Piyasası: Kanun değişikliği gerek

Komisyon’un Türkiye’nin ilerleme düzeyini “iyi” bulduğunu görüyoruz. Küçük çaplı yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretilmesi ile ithalat ve ihracatı hakkında mevzuat değişiklikleri olumlu bulunurken, teşvik esaslı fiyatlandırma mekanizmasının gerektiği şekilde uygulanmadığı eleştiriliyor. Bu nedenle, Elektrik Piyasası Kanunu’nda değişiklik yapılması gerektiği vurgulanmış. Bir de, elektrik dağıtım varlıklarının özelleştirme sürecinin henüz tamamlanmadığı da hatırlatılıyor.

Doğal Gaz Piyasası: Sorunlu

Komisyon’un en memnun olmadığı alan doğal gaz. Bu alanda yer altı doğal gaz depolama tesislerine ilişkin bir yönetmelik çıkarılması ve 2010 yılı için, serbest tüketici eşiğinin düşürülmesi gibi “bazı ilerlemeler” kaydedildiği belirtilse de şu konulardaki aksaklıkların altı çizilmiş:

  • Doğal gaz dağıtım lisansı ihale sürecinin devam ettiği ancak, BOTAŞ’ın bir bölümünü özel sektöre devretmek için açtığı ihalede teklif alamadığı,
  • BOTAŞ’ın, % 86’lık payla, doğalgaz ithalatında tekele yakın niteliğini sürdürdüğü,
  • Doğal Gaz Piyasası Kanunu uyarınca BOTAŞ’ın yeniden yapılandırılması konusunda belirlenen son tarihlere uyulmamasının pazara yeni katılanlar için koşulları daha belirsiz hale getirdiği,
  • Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun revize edilmesi ve yeni bir gaz stratejisi geliştirilmesi alanında ilerleme kaydedilmediği.

Yenilenebilir Enerji: İyi

Raporda, yenilenebilir enerji konusunda iyi düzeyde ilerleme kaydedildiği belirtilirken, 2010 yılı sonu itibarıyla, Türkiye’de elektriğin % 26,4’ünün yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğine dikkat çekiliyor.  Bununla birlikte, AB Komisyonu’nun enerji verimliliği ve nükleer enerji, nükleer güvenlik ve radyasyondan korunma konularında Türkiye’nin gelişiminden memnun olmadığı fark ediliyor.

Sonuç

Sonuç olarak, AB İlerleme Raporu’nda enerji alanında pek çok olumlu değerlendirme alan Türkiye’nin, yine de tüm beklentileri karşılayamadığı açık. Anlaşılan o ki, Türkiye’nin AB Enerji karnesinde tam not alabilmesi yine bir başka bahara kaldı…

Reklamlar