RK’dan Hızlı Tüketim Raporu

Rekabet Kurumu, Hızlı Tüketim ürünleri perakende sektörü hakkında yürüttüğü çalışmalarının ilk bölümünü tamamlayarak sonuçları bir önaraştırma raporuyla kamuoyuna duyurdu.

Yaklaşık bir yıldır devam eden çalışmanın ilk aşaması olan bu ön rapor, hızlı tüketim ürünleri perakendeciliğindeki rekabet koşullarını ve pazarın yapısını inceliyor. Pazardan elde edilen veriler ışığında perakendeci ile tedarikçi ilişkisi arasındaki muhtemel sorunların incelendiği raporda, birçok yabancı ülkenin hızlı tüketim perakende sektörü de mercek altına alınarak karşılaştırmalı bir analiz sunulmuş.

Raporun iki bölümünden ilkinde “Raporun Önerileri” bulunuyor. Bu bölümde Kurum tarafından tartışmaya açılan konular şöyle:

  • Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendiciliği özelinde yoğunlaşma bildirilmesine yönelik ciro eşiklerinin düşürülmesi
  • Davranış kodu ve ombudsmanlık sisteminin hayata geçirilmesi
  • Tedarikçi-Perakendeci anlaşmalarının Rekabet Kurumuna yıllık olarak gönderilmesi

Raporun ikinci bölümünde de sektör hakkındaki çalışmalar sonucu elde edilen ön bulgulara yer verilmiş. Bunların bazılarını kısaca sıralamak gerekirse:

  • Hızlı tüketim ürünleri içinde, organize perakendenin payı artmaktadır. 2000 yılında %30 olan bu pay, 2009 yılı itibariyle %43’e ulaşırken, indirim mağazacılığı bu artışta başı çekmektedir. Örneğin BİM, Migros’u geçerek 2009 yılında pazar lideri olmuştur.
  • Türkiye’de bölgesel/yerel perakendecilik, organize perakende içinde payını arttırmaktadır. Son iki yılda bölgesel/yerel perakendeciler, mağaza sayısı ve toplam satış alanı bakımından %50 büyümüşlerdir.
  • Türkiye’deki hızlı tüketim perakendeciliğinde yoğunlaşma oranları Avrupa ülkelerine nazaran çok düşüktür. En büyük dört perakendecinin toplam pazar payları (CR4) Türkiye’de %14 seviyesindeyken, bu değer İsveç için %91, İngiltere için %68, Almanya için ise %67’dir. Öte yandan, Türkiye’de bazı illerde yoğunlaşma oranları ortalamanın çok üzerindedir. Ege Bölgesi ve İzmir’de bu değerler sırasıyla %22 ve %34’tür.
  • Özel markalı ürünler (private label) kategori olarak büyümelerine rağmen, toplam satış içindeki oranları hala düşüktür.

İlk bölümü 11 Mart 2011 tarihinde yayınlanan bu Ön Araştırma Raporu ile tamamlanan çalışmalar, önümüzdeki günlerde geniş bir özet olarak Rekabet Kurumu internet sayfasında yayımlanacak. Araştırmanın ikinci aşamasında ise tedarikçilere yönelik saha çalışması ve Türkiye için model olabilecek uygun ülke uygulamaları üzerine yoğunlaşılacağı ifade edildi.

Reklamlar