AB’de Yeni Yatay İşbirlikleri Kılavuzu Yürürlüğe Giriyor

Rekabet içindeki firmaların araştırma-geliştirme, üretim, satın alma, standart belirleme ve bilgi değişimi gibi konulardaki yatay anlaşmalarının sınırlarını ve rekabet kurallarına uygunluğunu belirleyen Yeni Kılavuz 1 Ocak 2011 itibariyle yürülükte olacak.

Rakipler arasında yapılan yatay anlaşmalar, firmaların daha etkin hale gelmesi gibi rekabeti arttırabildiği gibi, anti-rekabetçi sonuçlar da doğurabiliyor. Bunu düzenleyen Lizbon Anlaşması’nın 101. maddesinin daha kolay uygulanabilmesi ve daha detaylı açıklanması için yayınlanan Eski Kılavuz’un yerine Yeni Kılavuz yürürlüğe giriyor.

Yeni Kılavuz’un Eski Kılavuz’a göre iki önemli yeniliği göze çarpıyor:

Bu yeniliklerden ilki, “bilgi değişimi” (information exchange) konusunda Yeni Kılavuz’da ayrı bir bölüme yer verilmiş olması. Yeni Kılavuz’daki bu bölüm, Komisyon’un bilgi değişiminin Avrupa Birliği rekabet kurallarına uygunluğunu detaylı bir şekilde açıklaması itibariyle Komisyon’un bu konudaki ilk resmi dokümanı olma özelliğini taşıyor. Örneğin, rakiplerin kendi arasında geleceğe yönelik fiyat veya üretim stratejilerinin paylaşması, teşebbüslerin pazar payı ve gücü kaybetmeden fiyatları arttırabileceğini sağlaması nedeniyle rekabeti kısıtlayıcı olarak değerlendiriliyor. Bu bağlamda, bu tür bir bilgi değişiminin ancak rekabete aykırı nedenlerle yapılacağı belirtiliyor. Öte yandan, istatistiki amaçlar doğrultusunda paylaşılan pazar ve firma bazlı bilgilerin, rekabet açısından sorun teşkil etmeyeceği belirtilirken, hangi tür bilgi paylaşımının rekabet kurallarını ihlal edip etmeyeceği detaylı bir şekilde açıklanıyor.

Yeni Kılavuz’daki bir diğer yenilik de, standart belirleme (standardisation) anlaşmaları konusunda geniş çaplı bir revizyonun yer alması. Bu bölümün amacı, sektör standartları belirleme süreçlerinin rekabetçi olması ve bu standartlar belirlendikten sonra erişimin adil, akılcı ve ayrımcı olmayan (fair, reasonable and non-discriminatory – FRAND) şekilde sağlanması konusunda yol gösterici olmak. Özellikle fikri mülkiyet hakkı (intellectual property right – IPR) açısından daha önceki yıllarda yaşanan sorunlar nedeniyle böyle bir güncelleştirmeye gidilmesi ihtiyacı doğmuştu. Yeni bölümde bu tür durumlara açıklık getirilirken, Komisyon’un standart belirleme anlaşmalarına itiraz etmeyeceği kriterler (safe-harbour) de listeleniyor.

Son olarak Yeni Kılavuz’da çevresel anlaşmalar (enviromental agreements) bölümü kaldırılırken, bu hususların ilgili bölümler altında (R&D, üretim, standart belirleme) değerlendirileceği belirtiliyor.

Türkiye’de de yatay anlaşmalar konusu son zamanlarda güncelliğini koruyor. Tıbbi gaz malzemeleri pazarındaki kartel soruşturması yakın zamanda sonuçlanırken, Rekabet Kurumu’nun diğer sektörlerdeki yatay anlaşmalarla ilgili halen devam eden soruşturmaları bulunuyor. Otomotiv pazarındaki 19 teşebbüsün 4. maddeyi ihlali ve bankacılık sektörünün belli başlı tüm oyuncuları arasındaki yatay anlaşmalar yapıldığı iddialarının incelendiği soruşturmalar bu konuya örnek olarak verilebilir.

Avrupa Birliği Yatay İşbirliği Kılavuzu, iki yıllık bir geçiş sürecini kapsamakla beraber, Ocak 2011 itibariyle yürürlülüğe girecek.

Reklamlar