Amerikan Yüksek Mahkemesi “Ortak Girişim”i Yeniden Yorumladı

Amerikan Yüksek Mahkemesi, Mayıs ayında NFL’e (National Football League – Ulusal (Amerikan) Futbol Ligi) ilişkin olarak aldığı bir karar ile ortak girişimlerin hangi şartlar altında Sherman Yasası’nın 1. maddesi kapsamına gireceğini tespit etti. Karar Pasifik’in diğer yakasında yoğun tartışmalara sebep oldu.

Söz konusu dava American Needle’ın şikayeti üzerine, NFL’de yer alan futbol kulüplerinin fikri mülkiyet haklarının pazarlanması ve tanıtımı için kurduğu NFLP’nin şapkalara basılmak üzere NFL’deki futbol kulüplerinin logolarının ve renklerinin kullanılması hakkını münhasıran Reebok’a vermesi üzerine açılmıştı. 2000 yılı öncesi münhasır olmamak suretiyle bu hakkı kullanan firmalardan biri olan American Needle’ın iddiası, NFL’deki futbol kulüplerinin ve NFLP’nin beraber karar almak suretiyle rekabeti sınırladığı, bu sebeple alınan kararın Sherman Yasası’nın 1. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönündeydi.

Davanın görüldüğü Bölge Mahkemesi ve sonrasında Temyiz Mahkemesi 7. Dairesi, NFL’deki futbol kulüplerinin NFLP kapsamında “tek bir teşebbüs” olduğunu ve bu sebeple aralarında yaptıkları anlaşmaların 1. madde kapsamına girmeyeceğine karar verdi. Bunun üzerine Yüksek Mahkeme’ye başvuran American Needle’ın iddiaları Yüksek Mahkeme tarafından “oybirliği” ile kabul edildi ve Temyiz Mahkemesi’nin kararı bozuldu. Bu karar, Yüksek Mahkeme’ye götürülen rekabete ilişkin iddialardan son 20 yılda zafer kazanan ilk karar olması açısından da kayda değer bir karar olarak nitelendiriliyor.

Yüksek Mahkeme kararında, lisanslama ve bu lisansların pazarlanması konusunda futbol kulüplerinin farklı ekonomik amaçlar ile ayrı birer teşebbüs gibi karar alıp almadığına bakılması gerektiğine, şayet öyleyse her biri kendi kararını alan ayrı birer teşebbüs olan futbol kulüplerinin, birlikte bir ortak girişim oluşturduğunun kabul edilmesinin doğru olacağına dikkat çekti. Kararda, futbol kulüplerinin farklı kişilere ait olan ve farklı kişilerce yönetilen, bilet ve oyuncular konusunda birbirleriyle rekabet içinde olan ayrı ekonomik varlıklar olduğu ve sözü edilen logo ve renk lisanslarının pazarlanması konusu dışında hiçbir konuda ortak karar almadıkları ifade edildi. Yüksek Mahkeme bu gerekçeler ışığında futbol kulüplerinin lisans pazarlama konusunda bir ortak girişim oluşturduğunu kabul etti.

Spor liglerinin, yapıları ve özellikle bu liglerdeki fikri hakların bir havuzda toplanarak satılması konusu itibariyle farklı bir nitelik taşıdığını kabul eden Yüksek Mahkeme, bu tür entegre ortak girişimlerin aldığı fiyatlamaya ilişkin kararların per se hukuka aykırı kabul edilemeyeceğini ancak Rule of Reason incelemesine tabi tutulması gerektiğini belirtti. Bir ortak girişimin 1. madde kapsamında değerlendirilmesi için ise, bünyesinde bulunan teşebbüslerin farklı karar alma mekanizmaları barındırıp barındırmadığına bakılması gerektiğini vurguladı.

Yüksek Mahkeme, Temyiz Mahkemesi’nin kararını yalnızca futbol kulüpleri ile NFLP’nin “tek bir teşebbüs” olarak kabul edilmesi hususunu bozdu ve davayı ortak girişimin Sherman Yasası 1. madde kapsamında bir ihlale yol açıp açmadığı konusunda incelemesi için Temyiz Mahkemesi’ne yolladı.

Reklamlar